و درمان فعالیت داشته باشند، مثل بهداری سپاه، بهداری ارتش، دانشکده های پزشکی، جهاد سازندگی، هلال احمر و ارگان های دیگر، توانسته ایم به نحو مطلوبی از مصدومین و مجروحین پذیرایی کنیم و شاید در حد ایدئال نباشد، ولی حتی الامکان سعی شده است در حد امکانات، سرویس بهداشتی عرضه شود.» وی افزود:

«بهداشت و درمان در جبهه، دو قسمت اساسی دارد: قسمت درمان مجروحین که از خط اول جبهه شروع می شود و نهایتاً به بیمارستان می رسد؛ یعنی بیمارستان های تمام شهرها، امروز در سر تا سر کشور در خدمت جنگ قرار گرفته اند و بیمارستان ها، بیماران اورژانس مثل مصدومین جنگی را می پذیرند و مکلف به پذیرش آن ها هستند. به طور خلاصه، در هر ستون نظامی که حرکت می کند، تعداد معینی امدادگر وجود دارد که مصدومین را از همان جا کمک می کنند و به اولین پایگاه اورژانس انتقال می دهند و گاهی اوقات، مصدومین در مراکز مجهز عمل می شوند و در ظرف کم تر از ٨ ساعت به تهران می رسند و جا دارد که از همه ی ارگان ها که در نقل و انتقال مجروحین کمک می کنند، تشکر کنیم. فعالیت دیگری که از نظر بهداشت وجود دارد مثل در مضیقه بودن جبهه ها از نظر آب [است] که به طریق مختلف تأمین می شود. البته، مشکلات بهداشت با آب ارتباط مستقیم دارد و بیماری هایی که بر اثر تجمع به وجود می آید مثل بیماری های ویروسی، پوستی و قارچی، از طریق آب است که گروه های بهداشت برای بهداشتی کردن محیط فعال هستند که این کار توسط گروه بهداشت محیط انجام می گیرد و با کمک جهاد سازندگی حمام های بسیاری در جبهه ساخته شده است و با تلاش بسیار، خوش بختانه از اپیدمی های بسیار وسیعی که در جنگ ها انتظارش می رود جلوگیری شده و حتی وبا را که مخصوص مناطق گرمسیر است کنترل کرده ایم و تنها چیزی که شایع بود، سالک بود که دانشکده ی بهداشت واکسنی برای آن تهیه کرد که مؤثر است و رزمندگان در جبهه ها واکسینه می شوند.»[١]

٦١٨

سازمان اوقاف با انتشار اطلاعیه یی مأموریت و عملکرد این سازمان را در مناطق جنگ زده به اطلاع عموم رساند. در این اطلاعیه آمده است:

«سازمان اوقاف پس از شور و مشورت هایی، کار بازسازی مساجد و اماکن متبرکه ی منهدم شده در نتیجه ی جنگ تحمیلی را کلاً به عهده گرفت و ضمن اعزام اکیپ های شناسایی و مهندسی به مناطق جنگی و براورد میزان تقریبی خسارات وارده، تعمیر و بازسازی ٢٣١ فقره از مساجد و اماکن مذهبی مناطق جنوب و مساجد و اماکن مقدسه در استان باختران و نیز کلیه ی اماکن مقدسه ی منهدم شده در استان های کردستان و ایلام

[١] مأخذ ٢، ص ٢٢.