کتاب بیست و سوم روزشمار شامل وقایع نظامی و سیاسی عمده ی ٦٠ روز از جنگ ایران و عراق است که دوره ی زمانی ١/١٠/١٣٦١ تا ٣٠/١١/١٣٦١ را در بر می گیرد و به صورت گزارش های موضوعی در قالب روزشمار تدوین و تنظیم شده است.

در کتاب حاضر به تبیین ابعاد مختلف جنگ یعنی مسائل نظامی (عملیات ها، اجرای آتش سلاح های دوربرد، پاک سازی مناطق ناآرام، اقدامات گروه های هم پیمان عراق در داخل و...) و آن دسته مسائل غیر نظامی (اعم از سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و...) که بر حوزه ی نظامی و توان رزمی طرفین درگیر تأثیرگذار بوده، پرداخته شده است.

از میان موضوعات گوناگونی که محتوای گزارش های روزانه ی کتاب را تشکیل داده اند، برخی دارای اهمیت ویژه یی بوده و در کل دوره تأثیر قابل توجهی داشته اند؛ از این رو در زمره ی موضوعات اساسی و محوری کتاب ٢٣ به حساب می آیند و نظر به این که حجم اخبار و گزارش های مربوط به آن ها بیش از سایر موضوعات است در این جا مورد واکاوی و تشریح قرار گرفته اند. در مجموع اهم مطالبی که در مقدمه ی کتاب ٢٣ روزشمار به آن پرداخته شده چنین است:

· روند مباحث مربوط به طراحی مانور و اجرای عملیات والفجر مقدماتی؛ مراحل و سازمان رزم عملیات؛ یگان های عملیاتی اعم از نیروهای سپاه و ارتش و سرانجام اجرا و هدایت عملیات.

· گسترش سازمان رزم و تغییرات سازمانی سپاه برای توسعه ی کمی و کیفی توانایی های خود.

· اقدامات گروه های مسلح غیر قانونی خصوصاً حزب دمکرات، در مناطق کردنشین علیه نیروهای خودی و آسیب های وارده به نیروهای خودی و مهاجمان؛ بررسی تطبیقی عملکرد گروه های مسلح غیر قانونی در این دوره و دوره ی پیشین؛ عملیات نیروهای گروه کومه له در پایگاه "درمان" و تصرف بی سابقه ی (حدود دو ماه) این پایگاه.

· گسترش روابط و پیوند سازمان مجاهدین خلق با حکومت عراق که در پی سفر طارق عزیز به فرانسه و دیدار وی با مسعود رجوی صورت گرفت و انعقاد پیمانی میان آن دو و بررسی اجمالی علل و سوابق این اقدام سازمان.

· نگاه کلی به روابط جمهوری اسلامی ایران و شوروی که در پی گرمی روابط عراق و شوروی، تحلیل یافت؛ افزایش ارسال اسلحه از شوروی به عراق؛ دست گیری سران حزب کمونیست توده به عنوان عوامل داخلی و جاسوس کشور اتحاد جماهیر شوروی در ایران.

· دست گیری عده یی از چریک های فدایی خلق موسوم به گروه "اشرف دهقان" در استان هایی که فعالیت آن ها بیش تر و سازمان یافته تر بود.

· محاکمه ی سران اتحادیه ی کمونیست های ایران مشهور به "سربداران" یا "سیاه جامگان" به جرم حمله به شهر آمل و کشتار ٤٠ تن از مردم و نیروهای نظامی و امنیتی این شهر در ٦ بهمن ١٣٦٠ و اجرای حکم اعدام ٢٢ تن از آنان و نیز مرور اجمالی عملیات این گروه برای تصرف شهر آمل و نحوه ی مقابله ی مردم و نیروهای انتظامی و سپاه با آنان.

از شاخص ترین وقایع غیر نظامی این دوره ی ٦٠ روزه که در ادامه مورد بحث و بررسی قرار گرفته است می توان به موضوعات زیر اشاره کرد:

· روند مذاکرات مقامات مسئول جمهوری اسلامی ایران و ژاپن درباره ی تکمیل پروژه ی پتروشیمی و اظهارات و مواضع دو طرف و علل تعلل طرف ژاپنی در تکمیل این پروژه.

· بررسی اجلاس سه جانبه ی جمهوری اسلامی ایران، لیبی و سوریه و بیانیه ی مشترک صادر شده در آن؛ نقش این اجلاس در شکست کوشش های عربستان برای نزدیک کردن عراق و سوریه و همچنین شکست ایده ی جنگ عرب و فارس که کشورهایی چون عراق و عربستان آن را دنبال می کردند.

· ادامه ی میانجی گری دولت الجزایر؛ سفر وزیر خارجه ی این کشور به ایران و عراق و پیامدهای این سفر؛ تأثیرات اقدامات سازمان کنفرانس اسلامی که در دوره ی قبل صورت گرفته و در کتاب ٢٢ روزشمار به آن اشاره شده است؛ مباحث مربوط به انتشار اخبار پرداخت غرامت به ایران و بازتاب آن در محافل خبری کشورهای عرب منطقه.

· روابط فرانسه و عراق و سفر "طارق عزیز" نماینده ی ویژه ی عراق به فرانسه؛ توافقات دو کشور در پی این سفر و تسهیلاتی که دولت فرانسه برای خروج عراق از بحران اقتصادی در نظر گرفت؛ بررسی علل هم گرایی دو کشور و گسترش آن.

· بررسی روابط متشنج عراق و کویت؛ تلاش نافرجام کویت برای جلب رضایت عراق و افزون خواهی عراق برای تصرف جزیره ی "بوبیان" کویت؛ پادرمیانی عربستان برای چشم پوشی کویت از بخشی از حاکمیت خود در جزیره ی بوبیان و فعالیت نظامی عراق در این جزیره.

· تشکیل جلسه ی فوق العاده ی اوپک در ٥ بهمن ١٣٦١ و مذاکرات انجام شده در این نشست؛ تحقق نیافتن خواسته های عربستان سعودی و کشورهای هم سو با آن و اقدام کشورهای حاشیه ی خلیج فارس بر کاهش قیمت نفت صادراتی خود.