پس از چند سال تلاش و پشت سر گذاشتن مراحل مختلف طراحی، تحقیق، تدوین، ارزیابی، ویرایش، آماده سازی و تهیه عکس های کتاب بیست ویکم از مجموعه بزرگ روزشمار جنگ ایران و عراق به پایان رسید و با عنوان "عملیات مسلم بن عقیل، آزادی ارتفاعات سومار و تهدید مندلی - تصویب قطعنامه ٥٢٢" آماده انتشار شد.

کتاب حاضر ٦١ روز از دوران جنگ ایران و عراق را در بر می گیرد و در مجموع شامل ٩٩١ گزارش درباره جنگ و موضوعات مربوط به آن در دوره ی زمانی

١/٦/١٣٦١ تا ٣٠/٧/١٣٦١ است.

برای بهره گیری شایسته از کتاب توجه به چند نکته ضروری است:

١- مقدمه کتاب شامل جمع بندی مهم ترین موضوعاتی است که در گزارش های مختلف در سراسر کتاب بدان ها پرداخت شده است.

٢- هر روز از روزشمار به من-زله یک فصل و شامل چندین گزارش و تفسیر و تحلیل از وقایع آن روز است که در پایان آن فهرست منابع و مآخذ مطالب آن روز درج شده است. همچنین برخی از توضیحات ضروری درباره بعضی گزارش ها که در قالب روزشمار نمی گنجید، در پاورقی یا در ضمیمه پایان همان روزشمار آمده است.

٣- پس از متن اصلی کتاب، چکیده ای از مطالب کتاب با عنوان "گزارش روزشمار" درج شده است که دارای شماره هایی نظیر شماره گزارش های متن کتاب می باشد و دست یابی به مطالب مورد نظر را آسان می کند. در پایان کتاب نیز فهرست راهنمای موضوعی (اعلام) آمده است. همچنین عکس هایی از صحنه های وقایع و اشخاص ذکر شده در گزارش ها، در کتاب چاپ شده است.

٤- برای آگاهی بیش تر از سیر و شیوه تحقیق و تدوین مجموعه ی روزشمار، مطالعه ی مقدمه کتاب اول (پیدایش نظام جدید) و ضمیمه کتاب دهم (هجوم سراسری) ضروری است.

^ ^ ^

در تهیه ی این کتاب در بخش مربوط به عملیات والفجر مقدماتی از نتایج تحقیقات میدانی و گزارش های تدوین شده ی راویان مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ که در سطوح مختلف تصمیم گیری و اجرا در قرارگاه مرکزی و قرارگاه های تابعه و یگان های عمل کننده در کنار فرماندهان حضور داشتند، بهره گرفته شده است که اصلی ترین منابع استفاده شده در این بخش ها، گزارش ها، دفترچه ها و نوارهای ضبط شده ی داود رنجبر روای قرارگاه خاتم سپاه و شهید تقی رضوانی[١] می باشد.

همچنین در مراحل مختلف تحقیق، تدوین و آماده سازی، عزیزانی نویسنده و مرکز را یاری کرده اند از جمله: خانم لیلا ساعی منش و رضا بالا میرزایی (تحقیق و فیش نویسی)، آقای مجیدی و خانم ها معصومه رحیمی و زینب سادات موسوی (حروف چینی و نمونه خوانی)، خانم ها زهرا سادات صبح گل و گوهرتاج اینانلو (بانک اطلاعات و بانک عکس) و خانم مریم سادات نجفی و آقای سیدهادی خاوشی (صفحه بندی و گرافیک) که بدینوسیله از هم کاری صمیمانه ی آنان سپاس گزاری می شود.

مرکز اسناد و تحقیقات دفاع مقدس

١٣٩٢

[١] شهید تقی رضوانی راوی قرارگاه مرکزی سپاه در عملیات والفجر مقدماتی بود که هنگام شناسایی ارتفاعات فوقی در تاریخ نهم بهمن ١٣٦١، به همراه جمعی از فرماندهان از جمله حسن باقری و مجید بقایی بر اثر اصابت گلوله ی توپ به شهادت رسید و پس از شهید رضوانی، داود رنجبر دیگر راوی مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ، جانشین وی شد.