روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٤٢٥ - روزشمار جنگ دوشنبه ٤ بهمن ١٣٦١ ٩ ربیع الثانی ١٤٠٣ ٢٤ ژانویه ١٩٨٣
تثبیت بهای کنونی نفت بود و به اعتقاد ناظران نیز این تصمیم کشورهای عضو سازمان اوپک نشانه ی تعهد آن ها به حفظ بهای پایه ی نفت اوپک به میزان بشکه یی ٣٤ دلار بود، اما کشورهای تولیدکننده ی نفت سازمان اوپک در جلسه ی ملاقات امروزشان باید در مورد این مسئله تصمیم می گرفتند که سهمیه ی یک یک اعضا در عمل چگونه باید تقسیم شود و آن جایی که قسمتی از مشکلات کنونی سازمان اوپک ناشی از آن است که برخی از کشورهای عضو بیش از سهمیه های تعیین شده نفت تولید می کنند. مسئله ی تعیین سهمیه در جلسه ی امروز مسئله یی بسیار حساس بود، با توجه به آن که ایران، لیبی و ونزوئلا کشورهای عمده ی صادرکننده ی نفت، برای حفظ منافع خود مقررات اوپک را نادیده گرفته اند. از تشکیل جلسه ی ملاقات وزرای نفت اوپک در ژنو، می توان چنین نتیجه گرفت که قبل از تشکیل این جلسه موافقت کشورهای مزبور در مورد تعیین سهمیه ی تولید جلب شده بوده است. عده یی از ناظران حدس می زدند که تنها علت هم راهی کشورهای مزبور با سایر اعضای سازمان اوپک، افزایش قابل ملاحظه ی سهمیه ی تولید لیبی و ایران و در مقابل کاهش فراوان حداکثر سطح تولید عربستان سعودی بوده است، اما در عمل علی رغم آن که اعضای اوپک ظاهراً در مورد این گونه مسائل موافقت کرده بودند نتوانستند در مورد مسئله ی اختلاف قیمت نفت خام کشورهای حوزه ی خلیج فارس و نفت خام بسیار مرغوب افریقا به توافق برسند. با آن که ظاهراً انتظار می رود که سازمان اوپک بتواند بر این مشکلات غلبه کند، عدم موافقت اعضای این سازمان در جلسه ی ملاقات شان در ژنو این تصور را به وجود خواهد آورد که بر قدرت، وحدت و اعتبار سازمان اوپک ضربه ی سختی وارد آمده است. در نتیجه ی شکست مذاکرات سازمان اوپک، احتمالاً شرایطی بحرانی به وجود خواهد آمد که در کاهش ناگهانی بهای نفت اوپک مؤثر خواهد بود و همین امر احتمالاً به کاهش شدید بهای نفت در بازارهای جهان منجر خواهد شد.»[١]
در این حال، احمد زکی یمانی وزیر نفت عربستان سعودی، گفت: نتیجه ی به دست آمده به معنای پایان اوپک نیست. یمانی گفت: «همه به اوپک احتیاج دارند از جمله مصرف کنندگان و ما از هیچ تلاشی برای حفاظت از اوپک خودداری نخواهیم کرد.» وزیر نفت عربستان سعودی افزود:
«ما خواهان بروز یک جنگ قیمت نیستیم و عربستان سعودی از هیچ تلاشی برای دفاع از قیمت کنونی پایه ی نفت یعنی ٣٤ دلار در هر بشکه کوتاهی نخواهد کرد.»[٢]
از سوی دیگر محمد غرضی وزیر نفت ایران، نتایج این نشست را مثبت ارزیابی کرد. به گزارش واحد مرکزی خبر، مهندس غرضی وزیر نفت جمهوری اسلامی ایران در پایان جلسه ی وزرای نفت اوپک در جمع خبرنگاران رسانه های گروهی جهان - که در محل
[١] واحد مرکزی خبر صدا و سیمای جمهوری اسلامی، بولتن رادیو های بیگانه، ٤/١١/١٣٦١، ص ١١ تا ١٣، رادیو بی بی سی.
[٢] مأخذ ١٣.