نیروهای یگان های عمل کننده در شب اول عملیات بر اساس وضعیت زمین و مسافت، از محل استقرار تا خط اول دشمن در مناطقی که از قبل شناسایی کرده بودند، مستقر شدند؛ از جمله نیروهای تحت امر سپاه هفتم (تیپ امام حسن (ع) و لشکر٨ نجف) از شب قبل در پشت تپه های رملی غرب جنگل امقر (حدود ٤

کیلومتر جلوتر از جنگل به سمت مرز) موضع گرفته و مستقر شده بودند. سایر یگان ها نیز با آغاز تاریکی هوا بر مبنای مسافت رسیدن به خط و ساعت اعلام شده از سوی قرارگاه خاتم الانبیا(ص)، برای شروع عملیات از محل های استقرار خود (نقطه ی رهایی) حرکت به سمت خطوط دشمن را آغاز کردند.[١]

بر اساس طرح مانور، مقرر شده بود که مجموعاً ٥ تیپ در شب اول به ترتیب از جنوب منطقه به سمت شمال به این نحو وارد عمل شوند:

الف) دو تیپ جمعی سپاه هفتم شامل تیپ امام حسن(ع) در جنوبی ترین منطقه ی عملیات از محور پاسگاه صفریه و در سمت راست آن یک تیپ از لشکر٨ نجف اشرف از محور جنوب، پاسگاه رشیده را تصرف نمایند.

ب) در قسمت شمالی منطقه ی عملیات، سپاه ١١ قدر با ٣ تیپ شامل: یک تیپ از لشکر٣١ عاشورا از محور خال (جنوب پاسگاه طاوسیه) و در سمت راست (شمال) آن تیپ عمار

[١] سند شماره ٧٩/گ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: گزارش راوی قرارگاه مرکزی خاتم الانبیا(ص) در عملیات والفجر مقدماتی (داود رنجبر)، ١٧/١١/١٣٦١، ص ١.

از لشکر٢٧ حضرت رسول(ص) از محور شمال پاسگاه مرزی رشیده (به نام تپه دوقلو) و در سمت شمالی تر آن نیز تیپ جوادالائمه(ع) (از لشکر مستقل ٥ نصر) از محور چومو به عنوان یگان عمل کننده در جناح راست عملیات وارد عمل شده و اهداف مرحله ی اول عملیات را تصرف و تأمین کنند.

ساعت ٢١:٣٠ در حالی که افراد حاضر[١] در سنگر عمومی قرارگاه مرکزی خاتم الانبیا(ص) در حال خواندن زیارت عاشورا بودند، محسن رضایی و سرهنگ علی صیاد شیرازی رمز عملیات والفجر[٢]^ را به قرارگاه های نجف و کربلا اعلام کردند.[٣]^

در برخی محورها نیروها پیش از اعلام رمز عملیات موفق به عبور از کمین دشمن شده و منتظر بودند که نیروهای دیگر محورها هم به کمین های مقابل خط عراقی ها برسند. از حدود ساعت ٢٢، همه ی یگان های در خط با نیروهای عراقی درگیر شدند و فقط تیپ ٣٥ امام حسن(ع) در دقایق اولیه ی عملیات اعلام کرد که به میدان مین برخورد کرده و موفق به عبور نشده است.

[١] علاوه بر فرماندهان حاضر در اتاق عملیات تعدادی از مسئولان کشور و روحانیون شامل آقایان میرحسین موسوی (نخست وزیر)، موسوی اردبیلی (دادستان کل کشور)، بهاءالدینی (از علمای حوزه ی علمیه قم)، سیدجلال الدین طاهری (نماینده ی امام و امام جمعه ی اصفهان)، حجت الاسلام فاکر (مسئول دفتر نمایندگی امام در سپاه)، یثربی (نماینده ی امام و امام جمعه ی کاشان) نیز در قرارگاه خاتم الانبیا حضور داشتند.

[٢] ^ به دلیل تقارن زمان عملیات با دهه ی فجر انقلاب اسلامی، عملیات "والفجر" نام گذاری شد که به دلایلی و به ویژه نتایج آن در روزهای بعد به "والفجر مقدماتی" تغییر نام یافت.

[٣] ^^ رمز عملیات چنین بود: «بسم الله الرحمن الرحیم لاحول و لا قوه الا بالله العلی العظیم اللهم ایاک نعبد و ایاک نستعین قد تری ما انه فیه ففرج عنی یا کریم یاالله یاالله یاالله به مظلومیت علی اصغر، به ذوالفقار برنده ی ولی مؤمنین و به قهاریت رب العالمین به پیش» (سند شماره ١٦٢ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: دفترچه ی ثبت جنگ روای قرارگاه خاتم (تقی رضوانی و داود رنجبر در عملیات والفجر مقدماتی)، ١٧/١١/١٣٦١ تا ٦/١/١٣٦٢، ص١٨٠).