روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٦٣ - روزشمار جنگ چهارشنبه ١ دی ١٣٦١ ٦ ربیع الاول ١٤٠٣ ٢٢ دسامبر ١٩٨٢
عرض این رودخانه که در شمال منطقه ی عملیاتی قرار داشت، بین ٣٠ تا ٨٠ متر و عمق آن از ٧٥ سانتی متر تا ٣ متر متفاوت است.
این رودخانه حالت وحشی دارد و در فصل پاییز و زمستان طغیان می کند و عرض آن در زمان پرآبی حتی به ٢٠٠ متر هم می رسد.
پل سیمانی خالقانی؛ پل تپک در نزدیکی موسیان (٨٧-٣٩)؛ ٢ پل در چم هندی و ٢ پل در شمال و غرب فکه، مهم ترین پل های روی این رودخانه هستند.
رودخانه ی میمه
این رودخانه از ارتفاعات ایلام سرچشمه می گیرد و پس از عبور از کنار پاسگاه و تنگه ی بیات و از شمال شهرک طیب وارد کشور عراق می شود و از آن جا رود طیب نامیده شده، به هور بن عمران (جنوب هورالسناف) می ریزد. عرض رود بین ٣٠ الی ٥٠ متر متغیر می باشد و عمق آن نیم تا یک متر است.
رود مشرح از انشعابات رود دجله است که در ٢ کیلومتری شرق شهر العماره از دجله جدا شده، به
سمت شرق ادامه می یابد و پس از عبور از شهر مشرح (حلفائیه)، در نهایت در ١٥ کیلومتری این شهر به هورالهویزه می ریزد.
هورهای منطقه
الف) هورالهویزه: در منطقه ی جنوبی عملیات قرار داشته، دارای ٣ حوضچه است.
١. هورالعظیم (جنوب پاسگاه حلفائیه).
٢. هور ام السوده (غرب هورالعظیم).
٣. هور ام النعاج (در جنوب هور ام السوده).
بقیه ی هور به جز این ٣ حوضچه نیزار است و عمق آن به ٢
متر می رسد.
ب) هورالسناف: در غرب فکه قرار دارد (شمال هور بن عمران). طول این هور ٨
کیلومتر و عرض آن ٣ کیلومتر است. آب این هور از رودخانه ی دویرج تأمین می شود. عمق آن ٥/١ متر است و به سمت غرب از عمق آن کم شده، در نهایت خشک می شود. روی هورالسناف ٢ پل است:
١. پل غزیله به صورت اتوبانی به طول ٢٠٠ متر و عرض ٢٠
متر است. عرض آب زیر پل ١٥٠ متر است که آب هورالسناف را به هورالعظیم متصل می کند و اهمیت نظامی آن (که در واقع عقبه ی حداقل ٢ لشکر محسوب می شد) در زمان جنگ بسیار زیاد بوده است.
٢. پل نظامی در یک کیلومتری پل غزیله قرار دارد.
جاده های منطقه
· جاده ی آسفالته ی بستان - چزابه با عرض ٦
متر و ارتفاع نیم متر.
· جاده ی آسفالته ی فکه - بزرگان (عراق) با عرض ٨
متر و ارتفاع ٢ متر.
· جاده ی آسفالته ی فکه - چزابه (عراق) با عرض ٨
متر و ارتفاع ٢ متر.
· جاده ی آسفالته ی چزابه - غزیله (عراق) با عرض ٨
متر و ارتفاع ٢ متر.
· جاده ی مشرح - عماره با عرض ٨ متر و ارتفاع ١
متر.
· اتوبان غزیله - بزرگان با عرض ٢٠ متر و ارتفاع ٢ تا ٥/٢ متر.
· جاده ی عماره - کحلا با عرض ٨ متر.
· جاده ی شنی بستان - چزابه - فکه.
کانال ها
از کانال های موجود در منطقه به دلیل آرایش نظامی نیروهای عراقی به عنوان رده های پدافندی استفاده می شد و به همین دلیل این کانال ها اهمیت بسیاری داشتند، ضمن آن که عراق بر اساس وضعیت این کانال ها سایر موانعش را در مقابل و میان آن ها با آرایش تعریف شده یی سامان داده بود.
یکی از این کانال ها از شمال کمیت شروع (از دجله) و به هور بن عمران وصل می شود. این کانال به منظور استفاده از آب دجله برای امور کشاورزی منطقه احداث شده است. عرض کانال ١٠ متر و