دادن اطمینان توسط ایران از لحاظ امنیتی، علاوه بر پذیرفتن آن، بهانه ی دیگری آورده که حتی در صورت خاتمه ی جنگ به دلیل غیر اقتصادی بودن پروژه حاضر به ادامه ی سرمایه گذاری در این مجتمع نیستند و آوردن بهانه ی اختلافات مالی و غیره...

خلاصه با سفر مسئولان پتروشیمی ایران به ژاپن و سفر شرکای ژاپن به ایران در دوره پنجم

مذاکرات، با توجه به این که هنوز اختلافات نظری بین دو شریک وجود داشت، تصمیم گرفته شد که مسائل مشارکت حتی الامکان از مسائل اجرایی پروژه تفکیک شده و ضمن این که طی یک برنامه ی ٦ ماهه مقدمات شروع مجدد عملیات ساختمانی مجتمع انجام می گیرد، مذاکرات برای مسائل مالی ادامه داشته باشد تا با توجه به نقطه نظرهای طرفین، این مسائل نیز به نفع پروژه حل شود، ولی با توجه به این که در برنامه ی فعالیت های مربوط به این دوره ی ٦ ماهه کارهایی وجود دارد که بایستی در محل مجتمع به مرحله ی اجرا در آیند، شریک ژاپنی حاضر نیست کارشناسان و پرسنل خود را تا پایان جنگ تحمیلی به منطقه بفرستد. با توجه به این مسئله ایران برای کسب هم کاری های فنی با کشورهای دیگر نظیر کره ی جنوبی، هند و چند کشور دیگر تماس گرفته تا اقداماتی در این زمینه به عمل آورد و گرچه قبلاً در این مورد توافق شریک ژاپنی کتباً اخذ گردیده بود، لیکن شریک ژاپنی با اعلام این که یک هیئت ٩ نفره از کره ی جنوبی از این پروژه بدون اجازه ی ژاپن دیدن کرده اند سر و صدا راه انداخته و به ایران اعتراض کرده است که ایران طی نامه یی اعتراض آن ها را بی مورد خوانده است.

به هر حال، با توجه به این که یکی از عوامل مهم اجرای پروژه ی پتروشیمی، پیمان کاران ژاپنی این پروژه می باشند و تا کنون ٨٥% آن را تکمیل نموده اند، لازم است با هم کاری آن ها پروژه پایان یابد. از این رو، اخیراً یک هیئت عالی رتبه ی ایرانی به توکیو رفته تا آخرین تصمیمات در این مورد اتخاذ گردد. مدیر کل پروژه ی ایران و ژاپن که در رأس این هیئت به ژاپن رفته، گفت که ایران به طور رسمی از کلیه ی شرکت های ژاپنی مقاطعه کار این پروژه خواسته است که تا ٢٣ دی ماه جاری تصمیم نهایی خود را برای ادامه و یا متوقف کردن پروژه ی مذکور اعلام نمایند. وی اضافه کرد که ادامه ی توقف این طرح خود بزرگ ترین ضرر است و ایران بیش از این نمی تواند منتظر طرف ژاپنی بماند.

در پی مذاکرات اخیر خوش بینی هایی به وجود آمده است و به گفته ی طرف ایران، کل ادعاهای شرکای ژاپنی مبلغ ٦٠ میلیون دلار است که با توجه به ٥/٣ میلیارد دلار سرمایه ی پروژه یی که ٨٥% کار آن تمام شده، نباید باعث توقف طرح باشد. بر اساس اظهارات هیئت ایرانی، توافق شده که حتی در صورت اعلام موافقت رسمی از طرف ژاپن، ٢٥% از مجموع ادعاهایی را که در مورد آن ها توافق شده، ایران پرداخت نماید و پرداخت ٢٥% دیگر موکول به تعیین طرح عملی و برنامه ی کار شده و ٥٠% باقی مانده نیز در طول اجرای پروژه پرداخت خواهد شد. رئیس هیئت ایرانی گفته: "چنانچه جواب ژاپنی ها تا ٢٣ دی ماه مثبت باشد، مقامات ایرانی برای حل هر مشکلی آماده اند و در صورت منفی بودن پاسخ ژاپنی ها، ایران تصمیم ندارد پروژه را رها کند و با یافتن راه حل های دیگر به هر حال آن را خاتمه خواهد داد."

در رابطه با اخطار ایران به شرکای ژاپنی، روزنامه های ژاپنی در روز ٢٤ دی ماه از قول منابع وابسته به پروژه ی پتروشیمی نوشتند: "آن ها انتظار ندارند نظرات اعلام شده ی مقامات ایران در مذاکرات اخیر دو کشور پیرامون ادامه ی اجرای پروژه ی مذکور، آخرین عقیده ی مقامات ایرانی باشد." همچنین، دو روزنامه ی دیگر به نقل از منابع ژاپنی نوشتند: "کمپانی های ژاپنی قادر نیستند قبل از پایان جنگ عراق و ایران، ادامه ی اجرای پروژه ی مذکور را از سر بگیرند." این منابع می افزایند که در پیشنهادات هیئت ایرانی راه های دیگر خاتمه ی پروژه ی پتروشیمی تعیین نشده است، ولی اتمام این پروژه توسط کارشناسان کره ی جنوبی نیز غیر ممکن است.

در پایان، به علت طفره رفتن ژاپن از اتمام این پروژه می پردازیم. با وجودی که ایران امتیازهایی برای ادامه ی کار آن قائل شده، چرا ژاپن از این کار سرباز می زند؟ آیا با توجه به این مسئله که ژاپن فکر می کند از کشورهایی که با ایران رابطه ی نزدیک دارند قادر به اتمام این پروژه نیستند، به این وسیله