منطق دانشنامه علائى - ابن سينا - الصفحة ٧٧ - پنجم

و برخى باستاران‌ [١] بهمانند، نتيجه آيد كه: برخى فلانان بهمان‌اند زيرا كه چون كبرى را [٢] عكس كنى و گوئى برخى بهمانان باستاراند، [٣] و هر باستارى فلان است‌ [٤]، نتيجه آيد [٥] كه: برخى بهمانان‌ [٦] فلانند و آنگاه عكس وى درست بود،- كه برخى فلانان بهمانند [٧].

پنجم‌

صغراش‌ [٨] كلّىّ موجب بود، و كبريش‌ [٩] جزوىّ سالب. چنان كه گوئى‌ [١٠]: هر باستارى‌ [١١] فلان است، و نه هر باستارى‌ [١٢] بهمان است،

[١] - بارستاران- ل.

[٢] - بى: را- د- ط.

[٣] - باستارانند- د،- بارستارانند- ل.

[٤] - بى: است- آ،- باستار فلانست- ه.

[٥] - آمد- د.

[٦] - بى: «باستاراند و» تا «برخى بهمانان»- ك.

[٧] - فلان بهمانان‌اند- م- ك،- فلانان بهمانان‌اند- ه،- فلانان بهمان است- ط- د،- جزوى بود چنانكه گوئى هر حيوان جسمست، و بعض حيوان ضاحك است نتيجه دهد- كه بعض جسم ضاحك است. و بيان وى بعكس كبريست بعد از آن عكس ترتيب بعد از آن عكس نتيجه پس در مثال مذكور گوئى: بعض ضاحك حيوانست و هر حيوان جسمست تا نتيجه دهد كه بعض ضاحك جسمست پس آن را عكس كنى و گوئى: بعض جسم ضاحك است- ن.

[٨] - صغرى- د- س.

[٩] - كبرى- د- س.

[١٠] - بى: گوئى- ه- د.

[١١] - باستاى- د.

[١٢] - و هر باستارى- د،- و نه هر بارستارى- ل.