منطق دانشنامه علائى - ابن سينا - الصفحة ١٠١ - راه جدليان اندر دليل بردن بغايب از شاهد

است، [١] حجّتى بايد كه همه وصفها شمردست، و [٢] هيچ وصف‌ [٣] نماندست، و ايشان هرگز بدين‌ [٤] مشغول نباشند، بلكه‌ [٥] گويند: اگر وصفى ماندست بايد كه‌ [٦] بگوئى تو كه خصمى، و نادانستن من مثلا كه خصمم دليل آن نيست‌ [٧] كه نيست: يا گويند. اگر بودى بر من و بر تو پوشيده‌ [٨] نبودى، چنان كه اگر اينجا پيلى‌ [٩] ايستاده بودى، من و تو بديديمى، [١٠] و اين نيز چيزى نيست،- كه بسيار معنى بود، اندر چيزها كه من طلب كنم، و او نيز طلب كند، و اندر وقت نبينند [١١]. و پيل هرگز نبود- كه پيش چشم كسى‌ [١٢] ايستاده بود كه نبينندش، و او را شك افتد [١٣]. اين دو عيب هست اندرين راه.

[١] - است و- د.

[٢] - بى: همه وصفها شمرده است و- ن.

[٣] - وصف ديگر- ن.

[٤] - بذكر اين- ن.

[٥] - نباشند و- ن.

[٦] - بى: كه- ل.

[٧] - كه خصم الخ- م- ك- ع- س،- كه خصم دليل اينست- ط،- كه خصم دليل آن هست- ه.

[٨] - بى: بر- ه،- پوشيده بر تو- د،- تو كه خصمى بگوئى نادانستن خصم دليل نابودن وصف گردانند، تا گويند: اگر وصفى ديگر بودى بر من و تو پوشيده- ن.

[٩] - پيل- د.

[١٠] - بديدمى- ه- ل- د.

[١١] - نبيند- ل- كب- د.

[١٢] - بى: چشم- ق، چشم كس- د.

[١٣] - افتد و- د- كب.