و الا مخير است بين آن دو شخص (مسألة ٣٧) هر گاه شك كرد در موت مجتهد يا در تبدل راى آن يا عارض شدن چيزى كه موجب عدم جواز تقليد او است جايز است از براى او بقاء بر تقليد او تا ظاهر شود حال او (مسألة ٣٨) هر گاه علم حاصل كرد به آنكه مدتى از زمان در عبادت خود بدون تقليد بوده و لكن نمىداند مقدار انمدة را پس اگر بداند كيفيت و موافقت آن را با واقع يا با فتواى مجتهدى كه تكليفش رجوع به او است پس صحيح است و الا قضا كند آن مقدارى را كه علم حاصل كند به برائت ذمه خود بنابر احوط و اگر چه بعيد نيست جواز اكتفاء به قدر متيقن (مسألة ٣٩) هر گاه بداند كه اعمال سابقه اش با تقليد بوده لكن نمىداند كه از روى تقليد صحيح بوده يا نه بنا را بر صحة گذارد (مسألة ٤٠) هر گاه تقليد كرد مجتهدى را پس شك كرد در آنكه آيا او جامع شرايط است يا نه واجب است بر او فحص (مسألة ٤١) كسى كه اهليت فتوى ندارد حرام است بر او فتوى دادن چنانچه كسى كه اهليت قضاوت ندارد حرام است بر او حكم كردن بين مردم و حكم او نافذ نيست و جايز نسيت مرافعه در نزد او و نه شهادت نزد او و مالى كه گرفته مىشود به حكم او حرام است و اگر چه گيرنده محق باشد مگر در وقتى كه منحصر باشد استنقاذ حق او بترافع نزد آن قاضى (مسألة ٤٢) واجب است در مفتى و قاضى عدالت و ثابت مىشود عدالت بشهادت دو عادل و به معاشرتى كه مفيد باشد علم بملكه يا اطمينان بان را و ثابت مىشود نيز بشياعى كه مفيد علم باشد (مسألة ٤٣) هر گاه گذشت مدتى از بلوغ او و شك كرد بعد از آن در اين كه اعمال او از تقليد صحيح بوده يا نه جايز است از براى او كه بنا را بر صحت گذارد در اعمال گذشته و در اعمال بعد واجب است بالفعل بر او تصحيح انها (مسألة ٤٤) واجب است بر عامى كه تقليد اعلم كند در مسألة وجوب تقليد اعلم يا عدم وجوب آن و جايز نيست كه تقليد غير اعلم كند هر گاه فتوى دهد به واجب نبودن تقليد اعلم بلكه اگر اعلم فتوى دهد به واجب نبودن تقليد اعلم مشكل است جواز اعتماد بر او پس قدر متيقن از براى عامى تقليد اعلم است در فرعيات (مسألة ٤٥) هر گاه دو مجتهد باشند كه يكى از آن دو اعلم باشد در عبادات و ديگري اعلم باشد در معاملات احوط تبعيض در تقليد است و هم چنين است هر گاه يكى از آن دو مجتهد اعلم باشد در بعض عبادات مثلا و ديگري در بعض ديگر (مسألة ٤٦) هر گاه شخص خطا كرد در نقل فتواى مجتهد واجب است بر او كه اعلام كند كسانى را كه از او آن فتوى را آموخته اند و هم چنين هر گاه مجتهد