هر چند احوط اجتناب است بخصوص ارتماس در آب مضاف (مسألة ٣١) هر گاه چيزى بسر بمالد يا بچسباند كه مانع از رسيدن آب بسر باشد وارتماس كند احوط بلكه اقوى بطلان روزه بان است بلى اگر مثلا خود را داخل شيشه ونحو ان كند وبزير آب رود ظاهر عدم بطلان روزه است (مسألة ٣٢) ارتماس بتمام بدن تا بالاى منافذ سر بحديكه كاسه سر يا بعض ان از آب بيرون باشد مبطل روزه نيست بنابر اقوى هر چند احوط ترك ارتماس منافذ است چنانچه گذشت (مسألة ٣٣) باكى نيست بريختن آب بر سر اگر چه تمام آن را فرا گيرد ماداميكه صادق نباشد بر ان فرو بردن سر در آب بلى هر گاه آب زيادى از نهر يا ناودان بزرگى از بالا به پائين مىريزد يا سراشيب باشد وسر خود را يا تمام بدن خود را زير آب نگاه دارد كه بريختن آب تمام سر را فرا گيرد مبطل است زيرا كه ارتماس بر ان صادق است (مسألة ٣٤) كسيكه دو سر داشته باشد وسر اصلى خود را تميز داده باشد مدار در بطلان بر ارتماس سر اصلى است وبا عدم تميز اصلى بايد از ارتماس هر كدام از اندو اجتناب كند ولكن حكم ببطلان نمىشود مگر بارتماس در هر دو ولو يكى بعد از ديگرى (مسألة ٣٥) دو مايعى كه اجمالا بدانى يكى از انها آب است اجتناب از ارتماس هر دو لازم است ولى حكم ببطلان نمىشود مگر بارتماس در هر دو (مسألة ٣٦) هر گاه سهوا ارتماس كند يا قهرا بانكه بيفتد در آب وسر زير آب فرو رود ضرر ندارد (مسألة ٣٧) كسيكه از بالا خود را بيندازد در آب بگمان انكه سرش زير اب نمىرود وبرود بدون اختيار ضرر ندارد (مسألة ٣٨) ارتماس در مايعى كه نداند اب است يا غير اب يا انكه مطلق است يا مضاف ضرر ندارد (مسألة ٣٩) اگر نسيانا يا قهرا در اب فرو رود وزير اب متذكر يا مختار شود واجب است فورا سر را بيرون بياورد والا روزه اش باطل مىشود (مسألة ٤٠) روزه كسيكه باكراه ارتماس كند باطل است بخلاف مقهور (مسألة ٤١) كسيكه براى نجات دادن غريق ارتماس كند روزه اش باطل مىشود هر چند ارتماس بر او واجب باشد (مسألة ٤٢) هر گاه غسل جنابت توقف داشته باشد بر ارتماس وروزه واجب معين باشد بايد تيمم كند بخلاف واجب موسع يا روزه ندبى كه بايد غسل كند وروزه اش باطل مىشود (مسألة ٤٣) در روزه واجب معين اگر عمدا بقصد غسل ارتماس كند روزه وغسل او باطل است ودر صورتيكه روزه را فراموش كرده هر دو صحيح است ودر روزه واجب موسع يا روزه ندبى روزه باطل وغسلش صحيح است (مسألة ٤٤) كسيكه