نيست و الا از براى امتثال امر آن غايت معتبر است پس اگر قصد نكند نماز يا قرائت قرآن يا نحو آن را امتثال امرى كه دارد از بابت نماز يا قرائت مثلا نكرده است اگر چه اداء آن شده است بمعنى اين كه ديگر امر ندارد از جهت آن مادام كه وضو باقى است بلى اگر نذر كند وضو گرفتن به جهت غايت معينى پس اگر قصد آن غايت نكند اداء هم نشده است پس آن امر نذرى باقى است و بايد بعد از آن بياورد اگر موسع بوده است (شرط سيزدهم) خلوص است يعنى بايد عمل را خالصا لوجه الله تعالى بجا آورد پس اگر منضم شود بان قصد رياء باطل است به هر نحو كه باشد خواه نيت قربت مستقل باشد وريا بالتبع يا به عكس يا هر دو مستقل باشند و خواهد ريا در اصل عمل باشد يا در كيفيات يا در اجزاء آن حتى اگر ريا در جزء مستحبى آن باشد تمام عمل باطل است بنابر اقوى و خواه نيت ريا از اول عمل كند يا در اثناء آن و خواه از آن توبه كند يا نكند پس ريا در عمل به هر وجهى كه باشد مبطل آن است چنانچه در اخبار وارد شده كه حق تعالى فرموده انا خير شريك من عمل لى ولغيرى تركته لغيرى و مبطل بودن رياء در صورتى است كه محرك يا جزء محرك بر عمل باشد پس مجرد خطور در خاطر با اين كه تمام محرك داعى قربت باشد ضرر ندارد چنانچه اگر محرك ريا باشد و به خاطر بگذارند قربت را ثمر ندارد و اگر در حين عمل ريا و قربت هر دو در خاطرش موجود است و نمىداند كه آيا رياء جزء داعى است يا مجرد خطور است صحت عمل مشكل است بلى اگر عملى كرد و بعد از آن شك كرد كه آيا رياء منضم بود بداعى يا نه محكوم است به صحت از باب قاعده شك بعد از فراغ و اما عجب پس مبطل بودن آن معلوم نيست اگر چه احوط در عجب مقارن عمل اعاده آن است و اما سمعه پس اگر داعى بر عمل يا دخيل در آن باشد مثل ريا مبطل است و اما اگر عمل را قربة الى الله مىكند لكن از اطلاع مردم بر عمل او خوشش مىآيد بدون اين كه داخل در قصد او باشد كه مدخليت در عملش داشته باشد بالمره ضرر ندارد لكن آدمى بايد ملتفت باشد كه شيطان كه دشمن مبين است در كمين است و نفس آدمى دزد وخداع است مبادا كه فريب بخورد و بس است براى تنبيه انسان در اين مقام فرمايش حضرت يوسف صديق عليه السلام (و ما ابرى نفسى ان النفس لامارة بالسوء الا مارحم ربي) و اما ضمائم ديگر غير از رياء وسمعه پس اگر رحجان داشته باشد مثل اين كه وضو مىگيرد به قصد قربت و تعليم مثلا بر وجهى كه ضميمه راحجه تبع باشد يا هر دو داعى مستقل باشند ضرر ندارد و اگر نيت