(خاتمة) در اول كتاب صوم گذشت كه روزه بر چهار قسم است واجب ومندوب وحرام ومكروه ومراد بروزه مكروه ان است كه ثواب ان كمتر است وجمله از اقسام روزه واجب گذشت ودر ان چند فصل است (فصل اول) در روزه مندوب وان بر چند قسم است (قسم اول) روزه كه مختص بسبب مخصوصى نباشد وزمان معينى هم نداشته باشد مثل روزه تمام ايام سال غير عيدين وهم چنين ايام تشريق براى كسيكه در منى باشد كه اينها حرام است وغير اينها مندوب است واخبار در فضيلت روزه ومحبوبيت وفوائد ان مستفيض است وكفايت مىكند در ثواب ان آنچه در حديث قدسى وارد شده كه روزه مختص ذات بيزوال من است ومنم جزاى ان ووارد شده كه روزه سپرى است از اتش وخواب صائم عبادت است وسكوتش تسبيح وعمل او مقبول ودعاى او مستجاب وچه خوب فرموده اند بعض علماء كه اگر در روزه هيچ فائده نباشد مگر ترقى كردن از مرتبه پست بهائم ووصول بمعارج قدسيه وتشبه بملائكه روحانيه هر اينه همان كافى خواهد بود در فضل ومنقبت وشرافت ان (مترجم گويد) كه مناسب است در اين مقام چند سطرى از اسرار روزه نوشته شايد كسى از ان متاثر ومنتفع وبراى اين بى قابليت سبب نجاتى باشد بدان كه سزاوار است روزه دار اكتفا بامساك مفطرات نكند بلكه چشم خود را نيز به پوشاند از هر چه نظر كردن بان حرام يا مكروه است وگوش خود را از هر چه شنيدن ان حرام يا مكروه است نگاه دارد وشكم خود را از غذاهاى حرام وشبهه ناك باز دارد وهم چنين ساير اعضا وجوارح خود را از محرمات و مكروهات متعلقه بانها محافظت كند وعمده ان است كه دل خود را از آنچه از ياد خدا مشغول مىسازد حفظ كند وسزاوار است كه ملتفت باشد كه افطار او از حلال باشد وكمتر بخورد وكمتر بياشامد زيرا كه سر امر بروزه ان است كه بگرسنگى وتشنگى قوه شهويه را مقهور وضعيف وتسلط شيطان كمتر شود تا نفس او از درجه بهيميت ترقى نموده متشبه بملئكه گردد واثار تجرد و روحانيت برايش حاصل شود پس هر گاه بقدر چاشت خود بلكه زيادتر از الوان مختلفه اطعمه كه در افطار ماه مبارك سفره خود را مىآرايند تناول نمايد كجا اين مرتبه براى او دست مىدهد ومخفى نماند كه براى روزه سه درجه است (اول) روزه عوام كه عبارتست از حفظ شكم وفرج خود در روز از آنچه مقتضاى شهوات انها است وفائده اين