تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣١٩ - تفسير آيا معجزه قرآن كافى نيست؟!

از اينجا تفسير و بيان ديگرى براى آيه فوق نيز مى‌توان به دست آورد و آن اينكه منظور گواهى و شهادت خداوند است در كتب آسمانى پيشين كه علماى اهل كتاب بخوبى از آن آگاهى داشتند.

در عين حال منافاتى بين اين تفسيرهاى سه گانه نيست و ممكن است همه در معنى آيه جمع باشد.

در پايان آيه به عنوان يك هشدار و تهديد مى‌فرمايد:" كسانى كه ايمان به باطل آوردند و به اللَّه كافر شدند زيانكاران واقعى هستند" (وَ الَّذِينَ آمَنُوا بِالْباطِلِ وَ كَفَرُوا بِاللَّهِ أُولئِكَ هُمُ الْخاسِرُونَ‌).

چه خسرانى از اين بالاتر كه انسان تمام سرمايه‌هاى وجود خود را در برابر هيچ از دست دهد؟ آن گونه كه مشركان دادند، قلب و جان خود را در اختيار بتها نهادند و تمام نيروهاى جسمانى، و امكانات اجتماعى و فردى خود را در اختيار تبليغ و ترويج آئين بت پرستى و محو نام اللَّه گذاردند و جز خسران و زيان نتيجه‌اى عائد آنها نشد.

غالبا قرآن در آيات خود به اين خسران بزرگ اشاره مى‌كند و گاهى با ذكر كلمه" اخسر" (زيانكارتر) اين حقيقت را نشان داده كه زيانى از اين برتر و بالاتر نيست (هود- ٢٢- نمل- ٥- كهف- ١٠٣).

مهمتر اين كه گاه انسان در معامله‌اى زيان مى‌كند تنها سرمايه خود را از دست مى‌دهد و ورشكست مى‌شود، اما گاهى از اين فراتر مى‌رود بدهكارى زيادى نيز بر دوش او مى‌ماند و اين بدترين نوع ورشكست است، و مشركان درست همين حال را دارند، بلكه گاهى مايه ورشكستگى و گمراهى ديگران نيز مى‌شوند و به اصطلاح ورشكستگى زنجيره‌اى را تشكيل مى‌دهند [١]

[١] در اين زمينه بحث مشروحى در جلد ١٢ صفحه ٥٦٣ (ذيل آيه ١٠٣ سوره كهف) بيان كرده‌ايم.