تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٤٠ - تفسير مايوسان از رحمت خدا

درونش آشكار، و به اين ترتيب معنى آيه ٩ سوره طارق‌ يَوْمَ تُبْلَى السَّرائِرُ (روزى كه اسرار درون آشكار مى‌گردد) را تداعى مى‌كند.

*** در تكميل اين بحث كه عذاب و رحمت به دست خدا است، و بازگشت همه به سوى او است، مى‌افزايد: اگر تصور كنيد مى‌توانيد از قلمرو حكومت خداوند بيرون رويد و چنگال مجازات گريبان شما را نگيرد، سخت در اشتباهيد چرا كه" شما نمى‌توانيد بر اراده خداوند چيره شويد و از دست قدرت او در زمين يا آسمان فرار كنيد" (وَ ما أَنْتُمْ بِمُعْجِزِينَ فِي الْأَرْضِ وَ لا فِي السَّماءِ) [١] و اگر تصور كنيد سرپرست و ياورى از شما دفاع مى‌كند، آنهم اشتباه محض است زيرا" براى شما جز خدا، ولى و ياورى نيست" (وَ ما لَكُمْ مِنْ دُونِ اللَّهِ مِنْ وَلِيٍّ وَ لا نَصِيرٍ).

در حقيقت رهايى از چنگال عذاب پروردگار يا به اين است كه از قلمرو حكومت او بيرون رويد، يا بمانيد و با تكيه كردن بر قدرت ديگران از خويشتن دفاع كنيد، نه بيرون رفتن امكان پذير است كه همه جا كشور او است و تمام عالم هستى ملك پهناور او، و نه كسى وجود دارد كه بتواند در برابر قدرتش قد علم كند و به دفاع از شما برخيزد.

در اينجا دو سؤال باقى ميماند:

نخست اينكه: با توجه به اين واقعيت كه نظر در اين آيه به مشركان و كفار

---

[١]" معجزين" از ماده" عجز" در اصل به معنى عقب افتادن از چيزى است، و لذا به هنگام ناتوانى كه باعث عقب افتادگى است اين تعبير به كار مى‌رود، و" معجز" به معنى كسى است كه ديگرى را عاجز مى‌كند، و از آنجا كه افرادى كه فرار مى‌كنند و از قلمرو قدرت كسى بيرون مى‌روند، او را از تعقيب خود عاجز و ناتوان مى‌كنند واژه" معجز" در اين گونه موارد نيز به كار مى‌رود.