تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٨٠ - تفسير نتيجه سلطه جويى و فساد در ارض

بهشت و نعمتهايش در جهان ديگر است، ديديم كه قارونها و فرعونها چه عاقبتى پيدا كردند با اينكه قدرت آنها بى‌نظير بود؟ چون تقوى نداشتند به دردناكترين سرنوشت مبتلا شدند.

سخن را در باره اين آيه با حديثى كه از امام صادق ع نقل شده پايان مى‌دهيم و آن اينكه هنگامى كه امام ع اين آيه را تلاوت نمود شروع به گريه كرد و فرمود:

ذهبت و اللَّه الامانى عند هذه الاية:

" با وجود اين آيه همه آرزوها بر باد رفته است"! و دسترسى به سراى آخرت مشكل است! [١]

*** بعد از ذكر اين واقعيت كه سراى آخرت و نعمتهايش از آن سلطه‌جويان و مستكبران نيست بلكه مخصوص پرهيزكاران متواضع و حق‌طلب است، در دومين آيه مورد بحث به بيان يك قانون كلى كه آميزه‌اى است از" عدالت" و" تفضل" در مورد پاداش و كيفر پرداخته مى‌گويد:" كسى كه كار نيكى انجام دهد، پاداشى بهتر از آن دارد" (مَنْ جاءَ بِالْحَسَنَةِ فَلَهُ خَيْرٌ مِنْها).

اين همان مرحله" تفضل" است يعنى خداوند همچون مردم تنگ‌چشم نيست كه به هنگام رعايت عدالت، سعى مى‌كنند مزد و پاداش درست به اندازه عمل باشد او گاهى ده برابر و گاه صدها برابر و گاه هزاران برابر، از لطف بى‌كرانش پاداش عمل مى‌دهد، و حد اقل آن همان ده برابر است، چنان كه در آيه ١٦٠ سوره انعام مى‌خوانيم: مَنْ جاءَ بِالْحَسَنَةِ فَلَهُ عَشْرُ أَمْثالِها، و حد اكثر آن را تنها خدا مى‌داند كه گوشه‌اى از آن در مورد انفاق در راه خدا، در آيه ٢٦١ سوره بقره آمده است.

البته اين مضاعف ساختن اجر و پاداش بى‌حساب نيست، بستگى به ميزان پاكى عمل و اخلاص و حسن نيت و صفاى قلب دارد، اين مرحله تفضل الهى در باره‌

---

[١] تفسير على بن ابراهيم ذيل آيه مورد بحث.