تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٤٤ - ١- معقبات چيست؟

تا زمانى كه مقدرات حتمى فرا رسد در اين هنگام آنها كنار مى‌روند و او را تسليم حوادث مى‌كنند، آنها دو فرشته‌اند كه انسان را در شب حفظ مى‌كنند و دو فرشته‌اند كه در روز كه به طور متناوب به اين وظيفه مى‌پردازند" [١] در حديثى ديگر از امام صادق ع مى‌خوانيم:

ما من عبد الا و معه ملكان يحفظانه فاذا جاء الامر من عند اللَّه خليا بينه و بين امر اللَّه:

" هيچ بنده‌اى نيست مگر اينكه دو فرشته با او هستند و او را محافظت مى‌كنند، اما هنگامى كه فرمان قطعى خداوند فرا رسد، او را تسليم حوادث مى‌كنند" [٢] (بنا بر اين آنها تنها او را از حوادثى كه به فرمان خدا قطعيت نيافته حفظ مى‌كنند).

در نهج البلاغه نيز مى‌خوانيم كه امير مؤمنان على ع فرمود:

ان مع كل انسان ملكين يحفظانه فاذا جاء القدر خليا بينه و بينه:

" با هر انسانى دو فرشته است كه او را حفظ مى‌كنند، اما هنگامى كه مقدرات حتمى فرا رسد او را رها مى‌سازند" [٣] همچنين در خطبه اول نهج البلاغه در توصيف فرشتگان و گروه‌هاى مختلف آنها مى‌خوانيم:

و منهم الحفظة لعباده:

" گروهى از آنها حافظان بندگان اويند" البته عدم آگاهى از وجود اين فرشتگان از طريق حس يا از طريق علوم و دانشهاى طبيعى هرگز نمى‌تواند دليل بر نفى آنها باشد چرا كه اين منحصر به مورد بحث ما نيست، قرآن مجيد و همچنين مذاهب ديگر خبر از امور فراوانى كه ما وراء حس انسان است داده‌اند كه بشر از طرق عادى نمى‌تواند از آنها آگاهى يابد.

از اين گذشته همانگونه كه در بالا گفتيم ما در زندگى روزانه خود، نشانه‌هاى واضحى از وجود چنين نيروى محافظى مى‌بينيم و احساس مى‌كنيم كه در برابر

[١] و [٢] تفسير برهان جلد ٢ صفحه ٢٨٣.

[٣] نهج البلاغه كلمات قصار جمله ٢٠١.