تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٣٥ - تفسير علم بىپايان خدا

به هنگام تولد و بعد از آن دفع مى‌گردد [١] احتمالات ديگرى نيز در تفسير آيه داده‌اند كه در عين حال هيچيك از آنها با يكديگر تضاد ندارد، و ممكن است آيه فوق اشاره به مجموع اين تفاسير باشد، هر چند ظاهر همان تفسير اول است، زيرا جمله" تحمل"، حمل جنين را ميرساند و جمله‌هاى" تغيض" و" تزداد" به قرينه آن اشاره به كم و زيادى دوران حمل است.

در حديثى كه در كافى از امام باقر ع يا امام صادق ع در تفسير اين آيه نقل شده چنين مى‌خوانيم:

الغيض كل حمل دون تسعة اشهر، و ما تزداد كل شى‌ء يزداد على تسعة اشهر:

" غيض هر حملى است كه كمتر از ٩ ماه متولد شود و ما تزداد هر چيزى است كه از ٩ ماه افزون شود".

در دنباله حديث مى‌فرمايد

و كلما رأت المرأة الدم الخالص فى حملها فانها تزداد و بعدد الايام التي زاد فيها فى حملها من الدم:

" هر زمان زن، خون خالص در حال حمل ببيند به تعداد ايام آن، بر دوران حملش افزوده مى‌شود"! [٢] سپس قرآن اضافه مى‌كند:" هر چيز در نزد خدا به مقدار و ميزان ثابت و معين است" (وَ كُلُّ شَيْ‌ءٍ عِنْدَهُ بِمِقْدارٍ).

تا تصور نشود كه اين كم و زيادها بى‌حساب و بى‌دليل است، بلكه ساعت و ثانيه و لحظه آن حساب دارد، همانگونه كه اجزاى جنين و خون رحم، همه‌

[١] در تفسير الميزان ضمن تاييد اين تفسير براى آيه فوق، مى‌فرمايد: بعضى از روايات ائمه اهل بيت (ع) اين تفسير را تاييد مى‌كند و آنچه از ابن عباس نقل شده نيز احتمالا بر همين معنى منطبق است، ولى دقت در رواياتى كه در تفسير نور الثقلين در ذيل اين آيه از ائمه اهل بيت (ع) نقل شده نشان مى‌دهد كه بيشتر اشاره به همان معنى اول كه ما در متن اختيار كرديم دارد.

[٢] طبق نقل نور الثقلين جلد ٢ صفحه ٤٨٥.