تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٠٠ - تفسير زندهترين درسهاى عبرت

شاهد اين تفسير را از آيه ٢١٤ سوره بقره گرفته‌اند ... حَتَّى يَقُولَ الرَّسُولُ وَ الَّذِينَ آمَنُوا مَعَهُ مَتى‌ نَصْرُ اللَّهِ‌:" اقوام پيشين آن چنان در تنگناى باساء و ضراء قرار مى‌گرفتند و بر خود مى‌لرزيدند، تا آنجا كه پيامبرشان و آنها كه با او ايمان آورده بودند، صدا مى‌زدند كجاست يارى خدا؟" ولى به آنها پاسخ داده مى‌شد أَلا إِنَّ نَصْرَ اللَّهِ قَرِيبٌ‌:" پيروزى خدا نزديك است".

ولى جمعى از مفسران همانند طبرسى در مجمع البيان و فخر رازى در تفسير كبير، بعد از ذكر اين احتمال، آن را بعيد شمرده‌اند، چرا كه اين مقدار هم از مقام انبياء دور است، و به هر حال صحيحتر همان تفسير نخست است.

*** آخرين آيه اين سوره محتواى بسيار جامعى دارد، كه تمام بحثهايى كه در اين سوره گذشت بطور فشرده در آن جمع است و آن اينكه در سرگذشت يوسف و برادرانش و انبياء و رسولان گذشته و اقوام مؤمن و بى‌ايمان، درسهاى بزرگ عبرت براى همه انديشمندان است" (لَقَدْ كانَ فِي قَصَصِهِمْ عِبْرَةٌ لِأُولِي الْأَلْبابِ‌) آئينه‌اى است كه مى‌توانند در آن، عوامل پيروزى و شكست، كاميابى و ناكامى، خوشبختى و بدبختى، سربلندى و ذلت و خلاصه آنچه در زندگى انسان ارزش دارد، و آنچه بى‌ارزش است، در آن ببيند، آئينه‌اى كه عصاره تمام تجربيات اقوام پيشين و رهبران بزرگ در آن بچشم مى‌خورد، و آئينه‌اى كه مشاهده آن عمر كوتاه مدت هر انسان را به اندازه عمر تمام بشريت طولانى مى‌كند!.

ولى تنها الوا الالباب و صاحبان مغز و انديشه هستند كه توانايى مشاهده اين نقوش عبرت را بر صفحه اين آئينه عجيب دارند.

و بدنبال آن اضافه مى‌كند:" آنچه گفته شد يك افسانه ساختگى و داستان خيالى و دروغين نبود" (ما كانَ حَدِيثاً يُفْتَرى‌).

اين آيات كه بر تو نازل شده و پرده از روى تاريخ صحيح گذشتگان برداشته‌