تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٠٣ - تفسير برنامه و سرنوشت جباران عنيد

كلمه" عنيد" در اصل از" عند" (بر وزن رند) به معنى سمت و ناحيه است، و در اينجا به معنى انحراف و گرايش به غير راه حق آمده است.

و لذا در روايتى از پيامبر ص مى‌خوانيم كه فرمود:

كل جبار عنيد من ابى ان يقول لا اله الا اللَّه:

" جبار عنيد كسى است كه از گفتن لا اله الا اللَّه ابا كند" [١] و در حديثى از امام باقر ع مى‌خوانيم‌

العنيد المعرض عن الحق:

" عنيد كسى است كه از حق روى گردان باشد" [٢] جالب اينكه" جبار" اشاره به صفت نفسانى يعنى روح سركشى است، و" عنيد" اشاره به اثر آن صفت در افعال انسان است كه او را از حق منحرف مى‌گرداند.

١-" به دنبال اين نوميدى و خسران و يا به دنبال چنين كسى جهنم و آتش سوزان خواهد بود" (مِنْ وَرائِهِ جَهَنَّمُ‌).

كلمه" وراء" گر چه به معنى پشت سر است (در برابر" أمام") ولى در اين گونه موارد به معنى نتيجه و عاقبت كار مى‌آيد، همانگونه كه در تعبيرهاى فارسى نيز زياد در اين معنى بكار مى‌رود مثلا مى‌گوئيم: اگر فلان غذا را بخورى پشت سر آن بيمارى و مرض است، و يا اگر با فلان كس رفاقت كنى به دنبال آن بدبختى و پشيمانى است يعنى نتيجه و معلول آن چنين است.

٢-" در ميان آن آتش سوزان به هنگامى كه تشنه مى‌شود از آب" صديد" به او مى‌نوشانند" (وَ يُسْقى‌ مِنْ ماءٍ صَدِيدٍ).

[١] و [٢] نور الثقلين جلد ٢ صفحه ٥٣٢.