اخلاق در قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٨٢ - فلسفه شكرگزارى

شكرگزارى از صفاتى است كه خداوند در آن با بندگان مشترك است، منتها شكرگزارى بندگان در برابر خداوند به معنى صرف نعمت‌هاى او در موارد رضاى او است، و شكرگزارى خداوند به معنى قدردانى از بندگان شكرگزار از طريق پاداش‌هاى شايسته است.

از بعضى ديگر از آيات قرآن استفاده مى‌شود كه توجه به نعمت‌هاى الهى كه سبب مى‌شود كه انسان در صدد شكرگزارى برآيد عامل بازدارنده‌اى در برابر گناهان است، در آيه ٧٤ سوره اعراف خطاب به گروهى از اقوام پيشين مى‌فرمايد: «فَاذْكُرُوا آلاءَ اللّهِ وَلا تَعثَوا فِى الأَرْضِ مُفْسِدينَ؛ نعمت‌هاى خدا را به ياد آوريد، و در زمين فساد نكنيد».

در آيه ٦٩ همين سوره مى‌فرمايد: «فَاذْكُرُوا آلاءَ اللّهِ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ؛ نعمت‌هاى خدا را به ياد آوريد شايد رستگار شويد».

اين تعبير به خوبى نشان مى‌دهد كه يادآورى نعمت‌هاى خداوند و سپاس او سبب رستگارى است.

كوتاه سخن اين كه ريشه تمام سعادت‌ها و سرچشمه عظيم بركات الهى همان شكرگزارى است كه روز به روز انسان را به خدا نزديكتر و پيوند عشق و محبّت بندگان را با خدا محكم‌تر مى‌سازد كه عاملى براى تقوا و پرهيزگارى و طريقى به‌سوى رستگارى است.

فلسفه شكرگزارى‌

ممكن است انسان‌ها در برابر نعمت‌هايى كه به ديگرى مى‌بخشند انتظار شكرگزارى داشته باشند، و يا حتّى در بعضى از شرايط به آن نيازمند باشند، خواه نياز روحى باشد، و يا نياز به خاطر موقعيت‌هاى اجتماعى.

ولى بى‌شك خداوندى كه از همگان بى‌نياز است و اگر تمام جهانيان كفران كنند، يا كافر شوند گردى بر دامان كبريائيش نمى‌نشيند، نيازى به شكرگزارى بندگان ندارد، بنابراين اين همه تأكيد در مسأله شكرگزارى كرده است- همانند ساير