اخلاق در قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢١١ - صدق و راستى در روايات اسلامى

دروغ بگويد كار بد انجام مى‌دهد، و هنگامى كه كار بد انجام مى‌دهد كافر مى‌شود، و هنگامى كه كافر شود داخل دوزخ مى‌گردد». [١]

جالب اين كه در اين حديث راست گويى سرچشمه نيكوكارى و نيكوكارى سرچشمه ايمان شمرده شده است، اين به خاطر آن است كه افراد بدكار براى توجيه اعمال خود معمولًا به دروغ پناه مى‌برند، اين از يك سو، از سوى ديگر در روح آدمى اثر مى‌گذارد و تدريجاً ايمان را تضعيف مى‌كند، و سرانجام به كفر مى‌كشاند، همان گونه كه قرآن مجيد مى‌گويد «ثُمَّ كانَ عاقِبَةُ الَّذِينَ اسائُوا السُّوء انْ كَذَّبُوا بِآياتِ اللَّهِ وَ كانُوا بِها يَسْتَهْزِئُونَ؛ سپس سرانجام كسانى كه اعمال بد مرتكب شدند به جايى رسيد كه آيات خدا راتكذيب كردند و آن رابه سخريه گرفتند». [٢]

٩- در حديث ديگرى از اميرمؤمنان على عليه السلام مى‌خوانيم: «اذا احَبَّ اللَّهُ عَبْداً الْهَمَهُ الصِّدْقُ؛ هنگامى كه خدا كسى را دوست بدارد خداوند راستگويى را به قلب او مى‌افكند». [٣]

١٠- اين بحث را با حديث ديگرى از اميرمؤمنان على عليه السلام پايان مى‌دهيم: فرمود:

«ارْبَعٌ مَنْ اعْطِيَهُنَّ فَقَدْ اعْطِىَ خَيْرُ الدُّنْيا وَ الْاخِرَةِ، صِدْقُ حَدِيثٍ وَ اداءُ امانَةٍ وَ عِفَّةِ بَطْنٍ وَ حُسْنِ خُلْقٍ؛ چهار چيز است كه به هر كس داده شود خير دنيا و آخرت به او داده شده؛ راست گويى در سخن، اداء امانت، نگهدارى شكم از حرام و حسن خلق». [٤]

از مجموع اين احاديث نكات مهم زير به خوبى استفاده مى‌شود:

يكى از طرق آزمايش مردم. آزمايش افراد صاحب ايمان راست گويى است.

دعوت به راست گويى جزء برنامه اصلى تمام پيامبران بوده است.

راست گويى سبب پاكى عمل است.

مقام والاى انسان در پيشگاه خدا در گرو راست گويى است.

گرامى‌ترين مردم راستگويانند.

[١]. ميزان الحكمة، جلد ٣، صفحه ٢٦٧٤.

[٢]. روم، آيه ١٠.

[٣]. شرح غرر آمدى، جلد ٣، صفحه ١٦١.

[٤]. همان مدرك، جلد ٢، صفحه ١٥١.