اخلاق در قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢١٠ - صدق و راستى در روايات اسلامى
كه مىفرمايد: «الصِّدْقُ نُورٌ غَيرَ مُتَشَعْشِعٍ الَّا فِى عالَمِهِ كَالشَّمْسِ يَسْتَضِىءُ بِها كُلُّ شَىءٍ يَغْشاهُ مِنْ غَيرِ نُقْصانٍ يَقَعُ عَلى مَعْناها؛ صدق و راست گويى نورى است كه جهان اطراف خود را روشن مىكند همچون آفتاب كه چيزى كه در معرض تابش آن قرار بگيرد روشن مىشود بىآنكه نقصانى در آن وارد گردد».
و در ذيل اين حديث از همان بزرگوار مىخوانيم: «الصِّدْقُ سَيْفُ اللَّهِ فِى ارْضِهِ وَ سَمائِهِ ايْنما هَوى بِهِ يُقَدُّ؛ صدق شمشير خدا در زمين و آسمان است، هر كجا آن را فرود آورد، كارگر مىشود». [١]
٧- در اهميت صدق همين بس كه در حديثى از اميرمؤمنان على عليه السلام آمده است:
«الصِّدْقُ رَأْسُ الدِّين؛ صدق و راستگويى اساس دين است». و در حديث ديگرى مىفرمايد: «الصِّدْقُ صَلاحُ كُلِّ شَىءٍ؛ راستى سبب اصلاح هر چيزى است».
و در حديث مشابه ديگرى مىفرمايد: «الصِّدْقُ اقْوى دَعائِمِ الْايمانِ؛ صدق قوىترين ستونهاى ايمان است». و در تعبير ديگرى مىفرمايد: «الصِّدْقُ جَمالُ الْانْسانِ وَ دَعامَةُ الْأِيْمانِ؛ صدق جمال انسان و ستون ايمان است». و بالأخره در تعبير مهم ديگرى مىافزايد: «الصِّدْقُ اشْرَفُ خَلائِقِ الْمُوْقِنِ؛ صدق شريفترين اخلاق افراد صاحب يقين است». [٢]
٨- اين بحث را كه بسيار بحث دامنه دارى است با حديثى از رسول خدا صلى الله عليه و آله كه در آن سخن از كليد بهشت و جهنم مىگويد پايان مىدهيم: «انَّ رَجُلًا جاءَ الَى النَّبِى فَقالَ يا رَسُولَ اللَّهِ ما عَمَلُ الْجَنَّةِ؟ قالَ الصِّدْقُ اذا صَدَقَ الْعَبْدُ بَرَّ، وَ اذا بَرَّ آمَنَ، وَ اذا آمَنَ دَخَلَ الْجَنَّةَ قالَ: يا رَسُولَ اللّه وَ ما عَمَلُ النَّارِ؟ قالَ الْكِذْبُ، اذا كَذِبَ الْعَبْدُ فَجَرَ وَ اذا فَجَرَ كَفَرَ، وَ اذا كَفَرَ دَخَلَ النَّارَ؛ كسى از رسول خدا صلى الله عليه و آله پرسيد: عملى كه انسان را بهشتى مىكند چيست؟ فرمود: راست گويى، زيرا هنگامى كه انسان راست بگويد نيكوكارى مىكند و هنگامى كه نيكوكارى كند ايمان آورد و هنگامى كه ايمان بياورد داخل بهشت مىشود، عرض كرد اى رسول خدا! عملى كه انسان را دوزخى كند چيست؟ فرمود: دروغ است، هنگامى كه
[١]. بحارالانوار، جلد ٦٨، صفحه ١٠، حديث ١٨.
[٢]. شرح غرر، جلد ٧، صفحه ٢٠٠.