اخلاق در قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٥٣ - سيره پيشوايان

٣- در حديثى از تفسير امام حسن عسكرى عليه السلام آمده است كه زنى خدمت فاطمه زهرا عليها السلام رسيد و گفت: مادر (پير) و ضعيفى دارم، و در مسايل نمازش مشكلى براى او پيش آمده، مرا فرستاده است كه از آن سؤال كنم، فاطمه عليها السلام پاسخ او را بيان فرمود، ولى آن زن سؤال ديگرى مطرح كرد. حضرت پاسخ گفت، براى سومين بار سؤال كرد و پاسخ شنيد واين كار را تا ده بار تكرار كرد، و حضرت هر بار پاسخ او را گفت، سپس او از فزونى سؤال‌ها شرمنده شد و عرض كرد: ديگر به شما زحمت نمى‌دهم اى دختر رسول خدا!

فاطمه عليها السلام فرمود: هر چه مى‌خواهى سؤال كن، آيا اگر كسى بر عهده بگيرد كه بار سنگينى را از محل بلندى بالا ببرد و كرايه آن صد هزار دينار باشد، سنگينى بار، او را زحمت خواهد داد؟ زن عرض كرد: نه، حضرت فرمود: هر سؤالى كه تو از من مى‌كنى و من پاسخ مى‌گويم، به اندازه فاصله ميان زمين و عرش مملو از لؤلؤ، پاداش من خواهد بود، به طريق اولى چنين بارى بر من سنگين نخواهد بود». [١]

اين حوصله عجيب و آن برخورد محبت‌آميز و آن تشبيه زيبا براى برطرف كردن شرمندگى سؤال كننده از كثرت سؤال، هر كدام نمونه جالبى است از خوش خلقى پيشوايان بزرگ كه سزاوار است براى همه درس عبرت باشد، و در طريق ارشاد مردم از آن الهام بگيرند.

٤- در حديث معروفى از برخورد امام حسن مجتبى عليه السلام با مردم، مى‌خوانيم كه روزى يك مرد شامى امام را (در كوچه‌هاى مدينه) ديد كه سوار بر مركب است.

شروع به لعن و ناسزا به آن حضرت كرد، امام پاسخى به او نمى‌گفت، هنگامى كه از لعن و ناسزاها فراغت حاصل كرد، امام روبه او كرد سلام فرمود و در چهره او خنديد فرمود: اى مرد محترم! گمان مى‌كنم كه تو در اين ديار غريبى و حقايق بر تو مشتبه شده است هرگاه از ما طلب عفو كنى، تو را مى‌بخشم و اگر چيزى بخواهى، به تو مى‌دهيم، اگر راهنمائى بخواهى تو را راهنمائى مى‌كنيم، و اگر مركبى از ما بخواهى‌

[١]. بحارالانوار، جلد ٢، صفحه ٣.