خرد گرايى در قرآن و حديث - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٢٠٣ - ٥/ ٨ نشانه هاى كمال عقل

رشد و خوبى در او اميد مى‌رود؛ زيادى ثروتش را مى‌بخشد و زيادى سخن خود را نگه مى‌دارد؛ بهره او از دنيا تنها اندكى غذاست؛ در طول زندگى از دانش سير نشود؛ خوارى با خداوند بودن را از عزّت با ديگران بودن، بيشتر دوست مى‌دارد؛ فروتنى نزد او دوست داشتنى‌تر از شرف و بزرگى است؛ خوبىِ كم ديگران را بسيار شمرد و خوبى بسيار خود را كم مى‌شمرد؛ همه مردم را از خودش بهتر داند و خود را بدتر از همه مى‌داند، و اين، مهمترين خصلت است.

٥٩٥. امام على عليه السلام: از كمال خردمندى‌ات آن است كه با خردتْ خود را استوار دارى.

٥٩٦. امام على عليه السلام: آنكه عقلش نيرومند باشد، بسيار عبرت آموزد.

٥٩٧. امام على عليه السلام: آنكه عقلش كامل باشد، رفتار و نگاهش به دين، نيكو شود.

٥٩٨. امام على عليه السلام‌- در حكمتهاى منسوب به ايشان-: انسان خردمند، مانند جسم سخت و پُر است، به كُندى داغ شود و حرارتش در زمانى طولانى‌تر از ميان رود.

٥٩٩. امام على عليه السلام: آنكه عقلش كامل باشد، شهوتها را سبك شمارد.

٦٠٠. امام على عليه السلام: هنگامى‌كه عقل كامل شود، شهوت كم گردد.

٦٠١. امام على عليه السلام: هنگامى‌كه عقل كامل شود، سخن كم شود.

٦٠٢. امام على عليه السلام: خردِ كامل، بر سرشت بد پيروز گردد.

٦٠٣. امام على عليه السلام: هرچه خرد آدمى نيرومند شود، ايمان وى به قضا و قدر افزايش يابد و حوادث روزگار را سبك شمرد.

٦٠٤. امام على عليه السلام: خود را كم شمردن، نشانه متانت و سنگينى خرد است و علامتِ فراوانى فضيلت.

٦٠٥. امام على عليه السلام: نهايتِ خردمندى، اعتراف به نادانى است.

٦٠٦. امام على عليه السلام: كمالِ عقل، در تلاشْ براى كامل كردن آنْ حاصل آيد.