دانشنامه احاديث پزشكى - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٢٨٣ - فصل نوزدهم هزار اسپند

فصل نوزدهم: هزار اسپند

١٦٦١. پيامبر خدا صلى الله عليه و آله: هر كس به مدّت چهل روز، هر صبح، يك مثقال هزار اسپندِ[١] حل شده در آب بخورد، نور حكمت در دلش روشن مى‌شود و از هفتاد و دو بيمارى كه كمترينِ آنها جذام است، ايمنى مى‌يابد.

١٦٦٢. پيامبر خدا صلى الله عليه و آله: هزار اسپند، هيچ بوته و برگ و ميوه‌اى نمى‌روياند، مگر اين كه فرشته‌اى بر آن [بوته و برگ و ميوه‌] گماشته شده است، تا زمانى كه بِدان كس كه مى‌رسد، برسد يا خُرد شود.

در تنه و ريشه‌هاى آن، رازى نهفته است و در دانه آن، درمان هفتاد و دو درد است. با آن و با كُنْدُر، درمان كنيد.

[١] هزار اسپند: حَرمَل، اسفند، سفند، اسپند و سپند سوختنى. چيزى است كه سوزند دفع چشم‌زخم را. حمد اللّه مستوفى گويد:« حرمل: سپند و در دفع چشم بد، سپند سوختن، مجرَّب است» و صاحب الاختيارات گويد:« ابن سمحون گويد: دو نوع است: سرخ و سفيد؛ و نوع سپيد، كه حَرمَل عربى خوانند و به يونانى مولى و در پارسى، صندل و انج، و ورق آن، مانند ورق بيد بُوَد و كوچك‌تر، و گل وى، مانند ياسمن، مطلق و سپيد و خوش‌بوى بُوَد و به سريانى بسباسا خوانند. و نوع ديگر، سرخ كه حرمل عامى خوانند و در پارسى، اسپند گويند و به شيرازى نيوند و هزار اسپند نيز گويند»( ر. ك: لغت‌نامه دهخدا: ج ٦ ص ٧٧٩٠).