دانشنامه احاديث پزشكى - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٢٧ - اظهار نظر

١١٨٣. امام على عليه السلام: هر كس بر سختىِ پرهيزْ صبر نكند، ناتن‌درستى‌اش به درازا مى‌انجامد.

١١٨٤. امام على عليه السلام: پرهيز، مايه درستىِ تن است.

١١٨٥. امام على عليه السلام: تندرستى، جز با پرهيز، به دست نمى‌آيد.

٢/ ٣ آنچه درباره مدّت پرهيز بيمار، روايت شده است‌

١١٨٦. معانى الأخبار از جعفر بن اسماعيل، از مردى، در گفتگو با امام صادق عليه السلام: از ايشان پرسيدم: بيمار، چند روز، پرهيز داده مى‌شود؟

فرمود: «يك دِبْق».[١]

من نمى‌دانستم دِبق چيست. از همين روى، در اين باره از ايشان پرسيدم.

فرمود: «ده روز».

١١٨٧. طبّ الأئمّة عليهم السلام‌ به نقل از يعقوب بن يزيد، از يكى از مردانش، از امام صادق عليه السلام: «پرهيز، يازده" دين" است و از آن پس، پرهيزى نيست».

مؤلّف طبّ الأئمّة عليهم السلام گفته است: «دين»، يك واژه رومى و به‌معناى «يازده روز» است.

١١٨٨. امام صادق عليه السلام: پرهيز، پس از هفت روز، براى بيمار، سودى ندارد.

اظهار نظر

با توجّه به ضعف سند حديث اوّل و دوم، تنها حديث قابل اعتماد در اين باب، حديث سوم است. بنا بر اين، تعارضى در ميان نخواهد بود. علّامه مجلسى در ذيل حديث سوم، چنين مى‌گويد:

برخى از پزشكان، اين حديث را ناظر به صورتى معنا كرده‌اند كه بيمار، پس از هفت يا يازده روز، بهبود مى‌يابد؛ امّا اين تفسير، تفسيرى دور است.

مى‌توان اين حديث را به معناى پرهيز سخت، تفسير كرد و يا آن را ناظر به آب و هوا و مزاج‌هاى مردمان [در مكان و زمان صدور حديث،] دانست».

[١] علّامه مجلسى مى‌گويد: در اين جا، نسخه‌ها اختلاف بسيار دارند: در برخى، دال و باء( دبق) آمده، در برخى ديگر به جاى دال، ياء( يبق) آمده، و در برخى، راء و سپس باء( ربق) آمده است. در طبّ الأئمّة عليهم السلام نيز« دين» آمده است. در هيچ‌يك از منابعى كه ما در اختيار داريم، هيچ كدام از اين واژه‌ها به اين معنا در زبان عربى به كار نرفته است و اين، يك واژه رومى( لاتينى) است( بحار الأنوار: ج ٦٢ ص ١٤١).