دانشنامه احاديث پزشكى - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٣٠٥ - ٢٥/ ٢ خواص سركه شراب

١٦٩٤. امام صادق عليه السلام: سركه، نيكو خورشى است. تلخه را مى‌شكند، قلب را زنده مى‌سازد، لثه را استحكام مى‌بخشد و جنبندگان شكم را مى‌كُشد.

١٦٩٥. امام صادق عليه السلام: سركه، عقل را استحكام مى‌بخشد.

١٦٩٦. امام صادق عليه السلام: سركه، دل را روشن مى‌كند.

١٦٩٧. امام صادق عليه السلام: خورش ساختن سركه، شهوت زنا را ريشه‌كن مى‌كند.

٢٥/ ٢ خواصّ سركه شراب‌

١٦٩٨. پيامبر خدا صلى الله عليه و آله: كسانِ هيچ خانه‌اى كه در آن سركه باشد، نانشان بى‌خورش نمى‌مانَد. برترين سركه شما نيز سركه شرابتان‌[١] است.

١٦٩٩. امام صادق عليه السلام‌ هنگامى كه نزد ايشان از سركه شراب ياد شد: آن، جنبندگان شكم را مى‌كُشد و دهان را استحكام مى‌بخشد.

١٧٠٠. امام صادق عليه السلام: سركه شراب، لثه را تقويت مى‌كند، جنبندگان شكم را مى‌كُشد و عقل را استحكام مى‌بخشد.

١٧٠١. امام كاظم عليه السلام: سركه شراب، لثه را استحكام مى‌بخشد.

ر. ك: ج ١، ص ٤٥١ (آنچه براى درمان كِرم‌هاى شكم، سودمند است/ سركه شراب).

[١] علّامه مجلسى مى‌گويد: گفته شده: مقصود از سركه شراب، آن شرابى است كه با عمل‌آورى، به سركه تبديل مى‌شود، يا مقصود، هر سركه‌اى است كه در اصل، شراب بوده است، البتّه مشروط به آنكه تبديل انگور به سركه، بدون آنكه تبديل به شراب شود، امكان‌پذير باشد، چنان‌كه اين گونه بسيار ادّعا مى‌شود.

[ فيروزآبادى‌] در القاموس گفته است:« سركه، حالت اسيدى‌شده آب انگور و مانند آن است. بهترين نوع آن هم سركه شراب است، تركيب‌يافته از دو جوهرِ: گرم و سرد، و سودمند براى: معده، لثه، زخم‌هاى بدخيم، خارش، نيش‌زدگى گزندگان،[ درمان‌] افيون‌خوارى، سوختگى با آتش، دندان‌درد، بخارهاى داغ درونى حاصل از استسقا، و سرانجام‌[ درمان‌] دشوارى شنوايى، پيچيدن صدا در گوش، و وِزوِز كردن آن».

ظاهراً مقصود از سركه شراب، سركه‌اى است كه از شراب انگور حاصل مى‌آيد؛ چرا كه آن را غالبا به همين نامِ« شراب» مى‌خوانند.

صاحب بحر الجواهر گفته است:« سركه شراب، آن است كه‌[ در تهيّه‌اش،] از شراب، افشره‌اى بسازند و از صافى بگذرانند و به هر ده رطل از صد رطل، يك رطل سركه انگورِ درجه يك بيفزايند و آن‌گاه آن را در خمره‌اى قيراندود، در آفتاب بگذارند».( بحار الأنوار، ج ٦٢، ص ١٦٢)