دانشنامه احاديث پزشكى - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٢٩٣ - فصل بيست و دوم نخود
فصل بيست و دوّم: نخود
١٦٧٥. امام صادق عليه السلام هنگامى كه نزد ايشان از نخود[١] نام بردند: براى درد كمر، سودمند است.[٢].
١٦٧٦. الكافى بهنقل از نادرِ خدمتگزار: امام كاظم عليه السلام، پيش و پس از غذا، نخودِ پخته مىخورد.
١٦٧٧. الكافى به نقل از احمد بن محمّد بن ابى نصر، از امام رضا عليه السلام: «نخود براى كمردرد، خوب است».
نيز درباره ايشان آمده است كه پيش و پس از غذا، نخود مىطلبيد.
[١] علّامه مجلسى در اين باره آورده است: صاحب بحر الجواهر گفته:« نخود، داراى انواعِ: سفيد، سرخ و سياه است». بقراط گفته:« در طبع نخست، گرم و مرطوب است»؛ امّا اسحاق مىگويد:« در طبع نخست، گرم و خشك است». اگر با گوشتْ پخته شود، به پخت بهترِ آن كمك مىكند. اگر لكّه خون با آن شسته شود، اين لكّه از پارچه پاك مىشود. اگر آن را آرد كنند و با گلابِ گرم بياميزند و پمادى از آن بر كمر بمالند، براى كمردردْ سودمند است. پيشاب و خونِ قاعدگى را به جريان مىاندازد، با سينه و ريه سازگار است، نيروى جنسى را برمىانگيزد، شكم را نرم مىكند؛ امّا براى زخمهاى كليه و مثانه زيان دارد. بيشتر از هر چيز، ريه را تقويت مىكند و پخته آن، براى كمردرد، استسقا و يرقان، سودمند است.
بدان كه توان آميزش جنسى به سه چيز، نيازمند است و اين هر سه، در نخود، يكجا گرد آمده است: نخست، خوراكى كه در آن، حرارتى افزون بر حرارت طبيعى بدن وجود داشته باشد و بتواند نيروى انسان را براى آميزش برانگيزد؛ دوم، غذايى كه از چنان تغذيهكنندگى و رطوبتى برخوردار باشد كه بتواند به بدن رطوبت دهد و منى را افزون سازد؛ و سوم، غذايى كه در آن از بادها و نفخ باشد كه بتواند تهىگاهها و اندامهاى آلت را پُر كند. اينها همه در نخود وجود دارند( بحار الأنوار: ج ٦٦ ص ٢٦٤).
[٢] در بحار الأنوار، به جاى« كمر»، واژه« سينه» آمده است.