دانشنامه احاديث پزشكى - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٢١٧ - ٨/ ١ خواص خربزه

فصل هشتم: خربزه‌

٨/ ١ خواصّ خربزه‌

١٥٣٩. پيامبر خدا صلى الله عليه و آله: بر شما باد خربزه‌[١]؛ چرا كه در آن، ده ويژگى است: خوراك است؛ نوشيدنى است؛ شست و شو دهنده است؛[٢] خوش‌بوكننده است؛ مثانه را مى‌شويد؛ شكم را مى‌شويد؛ آب كمر را فراوان مى‌سازد؛ نيروى همبسترى را مى‌افزايد؛ سردىِ مزاج را از ميان برمى‌دارد؛ و پوست را تميز مى‌كند.

١٥٤٠. پيامبر خدا صلى الله عليه و آله: نياز خود به ميوه را با خربزه برآوريد؛ چرا كه ميوه بهشت است، در آن، هزار بركت و هزار رحمت است و خوردنش شفاى هر درد است.

[١] در متن عربى، واژه« البِطّيخ» آمده است. در فرهنگ‌هاى واژگان عربى، اين واژه را گاه به هندوانه و گاه به خربزه ترجمه كرده‌اند. بر اساس برداشت مترجم، اين واژه در متون قديمى، ناظر به« گونه» هندوانه و خربزه بوده است؛ امّا به نظر مؤلّف، با عنايت به فوايدى كه در احاديث براى آن ذكر شده، مقصود، خربزه است، چنان كه در لغت‌نامه دهخدا نيز« بطّيخ»( بدون قيد)، به معناى خربزه آمده است. از اين رو در همه موارد، ترجمه اين واژه مطابق با نظر مؤلِّف، تغيير داده شد. م.

[٢] در متن حديث،« اشنان» آمده و آن، نام گياهى است كه در شست و شو به عنوان مادّه كمكى، از آن استفاده مى‌شده است. اين واژه، اساساً پارسى است كه به زبان عربى درآمده و شكل و تلفّظ پيشين خود را نيز حفظ كرده است. م.