فرهنگ عقايد و مذاهب اسلامى - سبحانی، علیرضا - الصفحة ٢٩٢ - آثار به جاى مانده از معتزله

٥ـ الفصول المختارة في كتب الجاحظ، گرد آورنده عبيد اللّه بن حسان، در حاشيه كامل مبرد /١٣٢٤.

٦ـ العثمانية، گرد آورنده محمد هارون مصرى، وى اصل عثمانيه ونقض آن را از كتاب «شرح نهج البلاغه ابن أبى الحديد» استخراج كرده ويك جا چاپ كرده است، اصل، نگارش جاحظ ونقض، نگارش اسكافى است.

٧ـ رسائل الجاحظ، در دو جلد، تحقيق عبد السلام هارون، طبع قاهره/١٩٦٤.

٨ـ البخلا، أيضاً نگارش جاحظ تحقيق طه حاجزى، طبع مصر.

٩ـ الانتصار، نگارش أبو الحسين خياط، نقدى بر فضيحة المعتزلة ابن راوندى، تحقيق خاورشناس دكتر «نيبرج».

١٠ـ فضل الاعتزال أو ذكر المعتزلة، نگارش ابو القاسم بلخى (م٣١٧ يا٣١٩) تحقيق فؤاد سيد، طبع دار التونسية/١٤٠٦.

١١ـ الأصول الخمسة، نگارش قاضى عبد الجبار (م/٤١٥) تحقيق دكتر عبد الكريم عثمان، طبع مصر/١٣٦٤ در ٨٠٤ صفحه و اين كتاب، جامعترين كتابى است كه از معتزله در اختيار داريم و ديدگاهاى آنان را در تمام مسائل كلامى روشن مى سازد.

١٢ـ المغني، املاى قاضى عبد الجبار، در بيست جلد كه فقط ١٤ جلد از آن به همت اساتيد مصر چاپ و منتشر گرديده است وجلد بيستم آن در باره امامت است كه سيد مرتضى آن را نقض كرده وبه نام «الشافي» در چهار جلد منتشر شده است.

١٣ـ تنزيه القرآن عن المطاعن، أيضاً نگارش قاضى.

١٤ـ متشابه القرآن ، نيز نگارش قاضى در دو جلد، چاپ قاهره، ناشر