فرهنگ عقايد و مذاهب اسلامى - سبحانی، علیرضا - الصفحة ٣٥ - معتزله اصل توحيد وعدل را از على٧ گرفته است

كه واصل نزد امام صادق درس خوانده باشد و حق اين است كه اصول معتزله به شيعه راه يافته است». [١]

تلمذ زيد نزد واصل از نظر تاريخى بسيار بعيد به نظر مى رسد وآنرا جز شهرستانى در ملل ونحل [٢] كسى ياد نكرده است. زيد در سال ٧٩ در مدينه ديده به جهان گشوده در حالى كه واصل در مدينه در سال٨٠ تولد يافته ودر آغاز بيست سالگى، راهى بصره شده، در اين صورت چگونه زيد مى تواند نزد واصل درس كلام بياموزد. [٣]

وهرگز كسى مدعى نيست كه واصل نزد امام صادق درس خوانده است واگر هم صحيح باشد، انتساب اعتزال به شيعه معلول درس خواندن واصل نزد امام صادق نيست، بلكه از طريق ديگرى است كه ياد آور مى شويم.

ما تصريحات پيشوايان معتزله را در باره ريشه هاى مذهب خود، در اينجا مى آوريم تا روشن شود كه اين گروه اصل مذهب خود، يعنى توحيد وعدل را از خاندان رسالت واهل بيت پيامبر گرفته اند. خواه نظريه درس خواندن واصل نزد امام صادقـ عليه السلام ـ صحيح باشد خواه نباشد.

١ـ كعبى پيشواى معتزله در قرن چهارم مى گويد: سند مذهب اعتزال، به پيامبر مى رسد وهيچ فرقه اى داراى چنين سندى نيست. مخالفان معتزله نمى توانند آن را رد كنند زيرا همگى ميگويند مكتب اعتزال به واصل بن عطا مى رسد واو اصول