و استوار. پيش از بناي قريش، کعبه دو در داشته است: يکي در ناحيه شرقي ـ محل در فعلي ـ و ديگري درِ ناحيه غربي، که از يکي وارد و از ديگري خارج مي شده اند، اما قريش تنها در ناحيه شرقي آن دري نصب کرد. همان گونه که گذشت، بعدها ابن زبير درِ ديگر را گشود که به وسيله حجّاج بسته شد و اکنون همان يک در باقي مانده است. اين در تا به حال چندين بارعوض شده است و آخرين بار در سال ١٣٩٨ قمري به دستور خالد بن عبدالعزيز درِ جديدي ساخته و نصب گرديد. ساختمان کعبه نيز از سال ١٠٤٠ تا قرن اخير تعمير نشده بود، ولي در سال ١٣٧٧ قمري و سپس ١٤١٧ به دستور سعود بن عبدالعزيز و فهد بن عبدالعزيز در آن تعميراتي صورت گرفت. سقف کعبه به صورت دو سقفي است که با سه پايه چوبي که در ميانه آن در يک رديف قرار گرفته، نگهداري مي شود. اطراف آن سنگ هاي مرمر نصب شده و در کنار آن پلکاني قرار دارد که براي رسيدن به سقف بالايي تعبيه شده است. پيشتر به اندازه هاي اضلاع کعبه، اشاره کرديم و اکنون توضيح ذيل را از زبان مسؤول فعلي کعبه که از خاندان آل شيبه است ـ و اينان از پيش از اسلام تا به امروز سدانت و حراست کعبه را در اختيار داشته و دارند ـ مي آوريم: بناي آن از سنگ سخت (الحجارة الصلبة الزقاء) است. ارتفاع آن حدود پانزده متر (به طور دقيق ٨٥/١٤) و طول جهتي که حجر (اسماعيل) در آن است و وجه برابرش ده متر و ده (به طور دقيق ٢٢/١٠) سانتيمتر است و طول دو ضلع ديگر دوازده (به طور دقيق ٥٨/١١) متر است.[١] زاويه هاي کعبه نيز تقريباً به سمت جهات اربعه; شمال، جنوب، شرق و غرب است. حجرالأسود در ارتفاع ١٠/١ از زمين قرار گرفته و درِ کعبه نيز حدود دو متري از زمين مطاف ارتفاع دارد و با نردبان بايد بالا رفت. کعبه از دريا حدود ٣٠٠ متر بالاتر است. محل کعبه تقريباً در وسط مسجدالحرام است و بيشتر به ضلع شرقي ـ جنوبي مسجدالحرام نزديک است تا به دو ضلع ديگر.

[١] پيش از اين به صورتي ديگر از منبع معتبري، اندازه ها را نقل کرديم.