آثار اسلامي مکّه و مدينه - جعفريان، رسول - الصفحة ٢١٧
مثلثي، محدود مي سازند که يک زاويه آن منبر و دو زاويه ديگر آن ديواره شرقي مسجد است. اين در حالي است که برخي ديگر، تماميِ مسجدِ زمان پيامبر(صلي الله عليه وآله) را روضه مي دانند.
نظريه ديگر آن است که برابرِ ديوار شرقيِ مسجد، در کنار قبر پيامبر، در غرب نيز به همان عرض، از منبر به پايين ـ به سمت شمال ـ محدوده روضه است که بر آن اساس، روضه شامل يک مستطيل مي شود. اين تعريف، مشهورترين نظريه در ميان اهل سنت است. ستونهاي اين بخش بر اساس همين نظريه، متفاوت از ساير ستونهاست، به طوري که يک رديف از ستونها از قبر تا منبر کاملا با رنگ ويژه اي رنگ آميزي شده است.
علماي شيعه در باره تعريف روضه بر اين باورند که، روضه از ديوار محراب در جنوب ـ که امروزه با نرده هاي فلزي مشخص است ـ آغاز و در شمال، به چهارمين ستون منتهي مي گردد; يعني يک ستون علاوه بر آنچه اهل سنت مي گويند و حد دوم آن در شرق داخل بيت پيامبر(صلي الله عليه وآله) و بيت فاطمه زهرا(عليها السلام) است و در سمت غرب برابر منبر شريف مي باشد.[١]
در محدوده روضه مطهّر، سه مکان مقدس وجود دارد: مرقد مطهّر رسول خدا(صلي الله عليه وآله)، منبر و محراب که به ترتيب درباره آنها سخن خواهيم گفت.
حجره و مرقد مطهّر رسول خدا(صلي الله عليه وآله)
يکي از بهترين نقاط مسجد، مدفن رسول خدا(صلي الله عليه وآله) است; پيامبري که محبوب خدا و خلق بوده و ميراث گرانبهاي اسلام، حاصل تلاش بيست و سه ساله اوست.
به هنگام تأسيس مسجد، در کناره شرقيِ آن، حجره هايي براي زندگي پيامبر (صلي الله عليه وآله) و همسرانش ساخته شد که تا حدود نود سال پس از رحلت آن حضرت نيز سرِ پا بود. ابتدا حجره اي براي سوده، پس از آن عايشه و در امتداد آن، حجره اي براي حضرت
[١] نکـ : کافي، ج ٤، ص ٥٥٤ در اين روايت حضرت صادق(عليه السلام) فاصله چهار ستون را از منبر به سمت حياط مسجد محدوده روضه دانستند و فرمودند چيزي از صحن داخل در روضه نيست. و نيز بنگريد: فصلنامه ميقات حج ، ش ٢٦، صص ١٠٠ و ١٠١