مساجد مکّه مقدمه در باب مساجد و اماکن متبرک پيش از آن که به شرح مساجد متبرک و تاريخي مکه بپردازيم، نکته اي درباره مسجد و تبرّک بيان مي کنيم: زماني که رسول خدا(صلي الله عليه وآله) نخستين بار در قبا مسجدي بنا کرد و پس از آن در مرکز مدينه مسجدالنبي(صلي الله عليه وآله) را ساخت، مسلمانان به دليل آن که رسول خدا(صلي الله عليه وآله) در اين مساجد نماز گزارده اند، به جايگاه نماز آن حضرت توجه و اعتناي کامل داشتند. پس از آن، هر قبيله اي وقتي اراده ساختن مسجدي را داشت، از آن حضرت دعوت مي کرد تا در محلي از محدوده قبيله آنان نماز بخواند. پس از آن، قبيله مزبور همان نقطه را به عنوان مکاني متبرّک مسجد مي کردند. حتي خانه هايي که به دليلي رسول خدا(صلي الله عليه وآله) در آنها نمازگزارده بودند براي مسلمانان به عنوان محلّي متبرک شناخته شد و مورّخان و محدثان، کوشيدند تا فهرست کاملي از مکان هايي که رسول خدا(صلي الله عليه وآله) نماز خوانده، به دست آورند. اين کار دشواري نبود; زيرا از ابتدا، تقريباً تمامي اين مکان ها به صورت مسجد در آمده بود. جالب است بدانيم که در صدر اسلام، کساني از زائران، در زيارت از مسجد قبا، درست همان کوچه ها و راههايي را طي مي کردند که رسول خدا(صلي الله عليه وآله) پيموده بود.[١]

[١] تاريخ المدينة المنوّره، ج ١، ص ٥٧