آثار اسلامي مکّه و مدينه - جعفريان، رسول - الصفحة ٢٤١

است برخي از اين خانه ها مورد استفاده موقّت صاحبانش بوده و براي مثال در فاصله ميان دو نماز ظهر و عصر يا مغرب و عشا در آنجا استراحت مي کردند. اين خانه ها، اغلب دري نيز به مسجد داشت که تا سال دوم هجري از همان در به مسجد رفت و آمد داشتند. پس از آن که پيامبر(صلي الله عليه وآله) فرمود: سُدُّوا الأبْواب اِلاّ باب عَلِيّ ; همه درها به مسجد بسته شود، مگر در خانه علي ، درهاي پيشگفته بسته شد. وقتي اصحاب در اين باره به پيامبر(صلي الله عليه وآله) اعتراض کردند، حضرت فرمود به فرمان خدا چنين کرده است. اين روايت را شمار فراواني از صحابه مانند ابن عباس، زيد بن ارقم، براء بن عازب انصاري، سعد بن ابيوقاص، عبدالله بن عمر، جابربن عبدالله انصاري، امّ سلمه و شماري ديگر نقل کرده اند که ابن عساکر روايات آنان را در شرح حال امام علي (عليه السلام)، در تاريخ دمشق آورده است.[١] در قرآن از اين خانه ها، يک بار با عنوان حُجُرات ياد شده: " إِنَّ الَّذِينَ يُنَادُونَکَ مِنْ وَرَاءِ الْحُجُرَاتِ أَکْثَرُهُمْ لاَ يَعْقِلُونَ " .[٢] و بار ديگر با عنوان بيوت " يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لاَ تَدْخُلُوا بُيُوتَ النَّبِيِّ إِلاَّ أَنْ يُؤْذَنَ لَکُمْ... " .[٣] تا سال ٩١ هجري، خانه ها به همان سبک و سياق اول باقي ماند; اما زماني که وليد ابن عبدالملک کارهاي عمارتي گسترده اي را در مدينه دنبال کرد و به فکر توسعه مسجدالنبي و تجديد بناي تمامي مساجد مدينه افتاد، به عمربن عبدالعزيز، حاکم خود در مدينه دستور داد خانه هاي پيامبر را تخريب کند. مردم مدينه از اين اقدام سخت ناراحت بودند و در حالي که گريه مي کردند، نظاره گر تخريب خانه ها بودند. علت ناراحتي آنان اين بود که مي خواستند آثار پيامبر(صلي الله عليه وآله) در ميان آنان محفوظ بماند، تا نسل هاي آينده بدانند آن حضرت تا چه اندازه زندگي ساده و بي آلايش داشته است. سعيد بن مسيب