آثار اسلامي مکّه و مدينه - جعفريان، رسول - الصفحة ٤٩
آغاز شد. و کساني مانند ابوجهل، عتبة بن ربيعه و ابوسفيان و حتي عمويش ابولهب، بدترين آزارها را به وي و پيروانش رساندند; اما آنان سرسختانه مقاومت کردند.
در سال پنجم بعثت، گروهي از مسلمانان به رهبري جعفر فرزند ابوطالب، مخفيانه از مکه هجرت کردند و با عبور از درياي سرخ، به حبشه رفتند تا از فشار مشرکان در امان باشند. سال هاي پس از آن، پيامبر(صلي الله عليه وآله) با حمايت ابوطالب و ديگر افراد بني هاشم (جز ابولهب) در مکه زندگي مي کرد. حمايت ابوطالب نقش بسيار مهمي در محافظت از رسول خدا(صلي الله عليه وآله) داشت. زماني که قريش نتوانستند ابوطالب را به ترک حمايت از رسول خدا(صلي الله عليه وآله) وادار کنند، پيمان اتحادي را بر ضدّ بني هاشم امضا کردند. اين پيمان که در سال هفتم بعثت امضا شد، بني هاشم را محصور در شِعْب ابي طالب; يعني محله بني هاشم در مکه کرد و قريش از داشتن روابط اقتصادي و خانوادگي با آنان سرباز زد.
شکستن اين پيمان از ديد قريش، تنها زماني ممکن بود که بني هاشم دست از حمايت رسول خدا(صلي الله عليه وآله) بردارند و او را به قريش تحويل دهند. پس از سه سال سختي و مرارت، قريش با سرافکندگي، پيمان خود را لغو کرد و بني هاشم با سرافرازي زندگي جديد خود را آغاز کردند.
ديري نپاييد که دو يار ديرين رسول خدا(صلي الله عليه وآله)، ابو طالب و خديجه، يکي پس از ديگري دنيا را وداع گفتند. سال دهم بعثت، به مناسبت درگذشت اين دو يار، عام الحزن ; يعني سال اندوه نامگذاري شد.
در سال يازدهم بعثت، بارقه اميدي از سوي يثرب درخشيد و تني چند از مردم آن سرزمين با اسلام آشنا شده، به آن گرويدند. سپس در سال هاي دوازدهم و سيزدهم بر شمار آنان افزوده شد. بدين ترتيب، اسلام که در مکه و در کنار خانه خدا، در حصار مشرکان بدطينت زنداني بود، در بيرون مکه و در شهر يثرب، خود را آزاد يافت.
مکه خاطره سيزده سالِ نخستِ بعثت را به همراه دارد که در يک سو دشمنان مشرک رسول خدا(صلي الله عليه وآله) قرار داشتند و در سوي ديگر، آن حضرت با ياراني انگشت شمار اما مقاوم که در زير شکنجه هاي سهمگين مشرکان فرياد اَحَدٌ، اَحَد آنان فضاي شهر