آثار اسلامي مکّه و مدينه - جعفريان، رسول - الصفحة ٣٦
دوست داشتني ترين زمين نزد خداوند، سرزمين مکه است. نزد خدا نه خاکي از خاک آن محبوب تر است، نه سنگي از سنگ آن، نه درختي از درخت آن، نه کوهي از کوههاي آن و نه آبي از آب آن.
چاه هاي مکه
قرآن از زبان حضرت ابراهيم(عليه السلام) مکه را وادي غير ذي زرع ناميده; يعني جايگاه خشکي که با کم آبي روبرو است و رويش گياهان در آن ناممکن است. در آغاز، چاه زمزم وسيله تأمين آب آنجا بود; اما به مرور چاه هاي ديگري نيز در اطراف آن به وجود آمد. در واقع، حضور شمار فراواني از حجاج در هر سال، در اين شهر مقدس، ايجاب مي کرد تا براي تهيه آب، تلاش بيشتري صورت گيرد. به همين دليل، از پيش از اسلام، يکي از مناصب مهم در مکه، منصب سقايت بوده و خلفا، اميران و حاکمان مکه نيز هميشه در انديشه ايجاد چاه هاي جديد براي تأمين آب آشاميدني، غسل و حمام براي زائران و مردم بوده اند.
معاويه در دوران امارت خود، دستور داد تا چندين چاه جديد براي تهيه آب شهر مکه، ايجاد شود. در پايان دوره اموي، براي نخستين بار استخر آب در عرفات ايجاد شد تا مردم براي استفاده از آن راحت باشند. پس از آن، هارون و سپس مأمون به تعمير چاه هاي موجود و ايجاد چاه هاي جديد پرداختند.
يکي از معروفترين چاه هاي مکه، آبي است که زُبَيده ـ دختر جعفر فرزند منصور ـ همسر هارون الرشيد براي شهر مکه فراهم کرد و به عين زبيده مشهور است. اين آب به زحمت از لابلاي کوه طاد، که در خارج حرم است، فراهم گرديد و به حرم انتقال داده شد. همچنين به دستور وي، آب چشمه نعمان به عرفات انتقال يافت که کار بزرگي بود. در واقع، دو چمشه عين نعمان و عين عرفات را عين زبيده خوانده و متعلق به او مي دانند.
طبيعي است اين چشمه ها که تعداد آنها، در مکه واطرافش، به بيش ازده مي رسد، هميشه نياز به اصلاح داشته اند و اين در گذر تاريخ همواره انجام مي شده است. در حال