آثار اسلامي مکّه و مدينه - جعفريان، رسول - الصفحة ٣٥٨
بود که رسول خدا(صلي الله عليه وآله) در آنجا هم توقف کوتاهي داشت و مسجد الدرع که اکنون موجود است، يادگار رسول خدا(صلي الله عليه وآله) در آن اقامت کوتاه است. گفته اند که حضرت نماز مغرب و عشا را در آنجا گزاردند و تا صبح روز بعد همانجا ماندند. اين مسجد بعدها به نام هايي چون مسجد الدرع ، مسجدالبدائع و مسجد الشيخين خوانده مي شد.[١] عنوان درع بدان دليل است که رسول خدا(صلي الله عليه وآله) در آنجا درع و زره پوشيد. هر چند اين مسأله در کتاب هاي تاريخي نقل شده[٢] اما برخي آن را نپذيرفته و گفته اند که رسول خدا(صلي الله عليه وآله) در مدينه زره پوشيد.[٣] در نقل هاي تاريخ آمده است که زمان حضور رسول خدا(صلي الله عليه وآله) در شيخين، مشرکان از دور، سپاه اسلام را مي ديدند و هر دو سپاه نيروهايي را جهت حفاظت از خود آماده کردند. بنابراين، شيخين در نزديکي احد، با فاصله تقريبي يک و نيم کيلومتر بود و مشرکان در شمال کوه سلع و غربِ کوه احد، در همان دشت زراعي که بخشي از آن جُرف ناميده مي شد، مستقر بودند.
در امتداد اين مسير; يعني طريق سيد الشهدا، طايفه بنوحارثه زندگي مي کردند. دو طايفه بني عبداشهل و بنوحارثه، زمين هاي حد فاصل دو حرّه و دامنه جنوبي احد را داشتند و کشت مي کردند. مسجد طايفه بنوحارثه را اکنون مسجد المستراح مي نامند و اين از بابت استراحت حضرت در آنجا ـ در سفر جنگي به سمت اُحد يا موضع ديگر ـ دانسته شده است.
واقدي در روايتي، مسير را از مدينه به بدائع، از آنجا به زقاق الحِسْي و پس از آن تا شيخين، تا ابتداي ثنيّه دانسته که نشان از تفاوت محل بدائع با شيخين است. با اين حال، حتي قبل از قرن دهم، مسجد بدائع با مسجد شيخين يکي دانسته شده است.[٤]
عبارت او چنين است:
[١] تاريخ المعالم المدينة قديماً و حديثاً ، ص ١٣٣
[٢] المغازي، ج١، ص ٢١٩
[٣] المدينة بين الماضي و الحاضر، ص ٣٧٤
[٤] عمدة الاخبار في المدينة المختار، ص ٢٠٤