آثار اسلامي مکّه و مدينه - جعفريان، رسول - الصفحة ٢١١
توسعه مسجد در سلطنت عبدالعزيز سعودي
تا سال ١٣٧٠ قمري که از سوي ملک عبدالعزيز تلاش جديدي براي بازسازي مسجد آغاز شد، اقدامي براي تعميرات اساسي در مسجد به عمل نيامده بود. در اين سال، عبدالعزيز کار را آغاز کرد و زيرنظر عده اي از مهندسان طرحهايي را براي توسعه مسجد آماده ساخت. در سال ١٣٧٣ قمري کار به طور رسمي شروع شد. مجموع مساحت مسجد پس از اين بازسازي به ١٦٣٢٧ متر مربع رسيد.
اين افزايش در قسمت هاي شمالي، غربي و شرقي صورت گرفت. علاوه بر ٦٠٢٥ متري که ضميمه مسجد شد، حدود ١٦٩٣١ متر نيز به عنوان ميدان ها و خيابانهاي اطراف مسجد، از خانه هاي اطراف تخريب گرديد. ناظري مسجد را پس از اين بازسازي چنين توصيف کرده است:
در اين بناي باشکوه و ظريف که به صورت سه شبستان شمالي، شرقي و غربي احداث گرديد، ٢٢٢ ستون زيبا با سرستونهاي فلزي توأم با سنگ هاي حجّاري شده و منقّش به آن افزودند. براي استواري چنين بنايي ٧٤ ستون مربع شکل در امتداد ديوارهاي شرقي و غربي، هر يک به طول ١٢٨ متر و ديوار شمالي به طول ٩١ متر احداث گرديد که به وسيله ٤٤ پنجره بزرگ و مزيّن به سنگ هاي تراشيده شده و سرستون هاي هلالي، شبستان هاي مذکور را شکوه خاصي بخشيد. تا پيش از توسعه نهايي مسجد در زمان فهد، افزون بر بنا، سايبان هاي مفصلي در اطراف مسجد نصب گرديد که حافظ نمازگزاران از آفتاب باشد. اين سايبان ها در تصاوير موجود از مسجد تا پيش از توسعه جديد، مشخص است.
توسعه مسجد در سلطنت فهد بن عبدالعزيز
آخرين مرحله توسعه مسجد، توسط ملک فهد آغاز شد. وي از سال ١٤٠٢ هجري قمري سلطنت خود را آغاز کرد و تلاش زيادي براي توسعه مسجدالحرام و مسجدالنبي