شهر در فاصله هشتاد کيلومتري شرق درياي سرخ واقع است. شهر مکه در طول ٤٠ درجه و ٩ دقيقه و عرض ٣١ درجه و ٢٨ دقيقه خط استوا قرار گرفته و ٣٣٠ متر از سطح دريا بلندي دارد. فلسفه پيدايش اين شهر که به نام امّ القري نيز شناخته مي شده، به دو جهت است: نخست مرکزيت عبادي و دوم تجاري. اين شهر، در قرآن بکّه هم ناميده شده است.[١]در برخي از روايات، مکّه نام حرم و بکّه نام مکان کعبه دانسته شده است.[٢] در برخي نقلها بکه به معناي بکاء و گريه مردم در آن[٣] و در بعضي ديگر يَبُکُّ النّاسُ بَعْضُهُم بَعْض به معناي مزاحم شدن برخي بر برخي ديگر و در واقع ازدحام معنا شده است. درباره نامگذاري آن به مکه ، اقوال مختلفي نقل شده است; از آن جمله گفته اند: مکه در اصل ترکيبي از مک و رب بوده. مک به معناي بيت است و مکه يعني بيت الرب يا بيت الله. در نقلي ديگر آمده است: بک به عنوان يک پسوند، به معناي واحه و وادي آمده، مثل بعل بک که به معناي وادي بعل است. بدين ترتيب، براساس نامي که بطلميوس براي مکه گفته است (يعني ماکاراب ) بايد اين شهر را به نام وادي رب بشناسيم. برخي هم مکراب را از کلمه عربي مقرب گرفته اند، اصطلاحي که به احتمال، مربوط به کساني مي باشد که مدعي نزديکي به خدا، يا خدايان بوده اند. جداي از آنچه گذشت، معاني فراواني براي بکّه و مکّه گفته شده که بسياري از آنها حدسي است.[٤] در اين نامگذاري ها يکي از عناصر اصلي، رب و خانه رب است. اين مسأله، نشان دهنده شکل گيري اين شهر بر گرد خانه خداوند است که خود تقدس کهن اين شهر را آشکار مي کند.

[١] آل عمران : ٩٦
[٢] تفسير العياشي، ج ١، ص ١٨٧
[٣] کافي، ج ٤، ص ٢١١
[٤] در اين باره نگاه کنيد به فصلنامه ميقات حج ، ش ٢، صص ٢١٩ ـ ٢٠٥ در آنجا فهرستي از نامهاي مکه آمده است. مقاله مفصل تر از محمدمهدي فقيهي با عنوان نامهاي مکه در فصلنامه پيشگفته ش ٤، صص ١٥١ ـ ١٣٢ به چاپ رسيده است.