مسجد (محل نماز) رسول خدا(صلي الله عليه وآله) در زمان حياتشان نزديک مناره مسجد به سمت قبله و چپ و راست آن تا سي ذراع بوده است... اگر توانستيد در آنجا نماز بخوانيد، چنين کنيد که هزار پيامبر(صلي الله عليه وآله) در آنجا نماز خوانده اند.[١] به هر روي، مسجد خيف از ديرزمان بنا شده و از قرن سوّم، نخستين گزارش هاي تاريخي آن را، در دست داريم. مورّخان نوشته اند که در سال ٢٤٠ قمري سيل آن را تخريب کرد، سپس بر جاي آن مسجدي بنا گرديد و سيل بندي ساخته شد تا حفاظ مسجد باشد. مساحت مسجد در آن زمان ١٥٠٠ متر مربع بوده است. در اطراف مسجد خيف، رواق هاي کوچکي نيز بوده است. اين مسجد در سال ٥٥٦ قمري به دست جمال الدين اصفهاني وزير موصل و شام بازسازي شد. مسجد خيف در قرن نهم هجري بناي با شکوهي داشته است. تا پيش از بازسازي اخير، مسجد ياد شده تنها يک چهار ديواري بود که وسط آن بقعه اي بوده است که مناره هم داشته و مشهور به مقام ابراهيم بوده است. مرحوم شيخ عباس قمي در مفاتيح نوشته است: کنار مناره نماز مستحبي (٦ رکعت) خوانده شود. در آن زمان کف مسجد، شني بوده است. برخي هم آن را محلي مي دانند که رسول خدا(صلي الله عليه وآله)در آنجا نماز گزارده است. آخرين بازسازي مسجد در سال ١٣٩٢ قمري در دوره سعودي با بنايي بزرگ و رواق هاي متعدد و مساحتي حدود ٢٣٦٦٠ متر مربع انجام گرفته است. طول اين مسجد ١٨٢ و عرض آن ١٣٠ متر است. درِ مسجد تنها در ايام بيتوته در منا باز است و در طول سال مسدود مي باشد. متأسفانه در آن ايام هم، محل استراحت افراد بي سرپناه بوده و هيچ جاي عبادت در آن نيست. تنها در وقت نماز امکان خواندن نماز در آن هست.

[١] کافي، ج ٤، ص ٥١٩