آثار اسلامي مکّه و مدينه - جعفريان، رسول - الصفحة ٣٦٥
مراقب جنوب به سمت شرق باشد و مانع دور زدن رمات به وسيله دشمن شود. چون سمت شمال به وسيله کوه احد مسدود است و تنها راه نفوذ دشمن، جنوب رمات است که مي تواند از سمت غرب (محل استقرار سپاه مشرکين) به شرق حرکت کند و کوه رمات را دور بزند و از شرق به غرب، از حدّ فاصل اُحد و رمات بگذرد و از پشت به قرارگاه و حتي به سپاه مسلمانان حمله کند. (به نقشه بنگريد). در اين صورت قابل تصور نيست که تيراندازانِ روي جبل رمات، مراقب حمله از ناحيه ديگري باشند.
زماني که خالد با سپاهش بر سر مسلمانان تاخت، مسلمانان آمادگي دفاع نداشتند. نظمشان در هم ريخته بود; بسياري سلاح را بر زمين گذاشته و به جمع آوري غنيمت مشغول بودند.
با حمله دشمن، آنان سراسيمه بدين سوي و آن سوي گريختند و بر روي هم شمشير کشيدند ! روشن بود که مسلمانان شکست خورده اند. بسياري به سوي شعب موجود در کوه احد و حتي روي کوه گريختند; برخي نيز به هر سوي که توانستند فرار
کردند. رسول خدا(صلي الله عليه وآله) همراه چند تن از يارانش، پس از درگيري سختي، خود را به آرامي به