مقتدر (خلافت از ٢٩٥ ـ ٣٢٠) نيز در سمت باب ابراهيم، محدوده اي را به مسجد افزود. در دوران مستنصر بالله عباسي (٦٢٣-٦٤٠) کوشش هاي زيادي براي بازسازي و نوسازي برخي ازبناها صورت گرفت. يادگار اين تجديد بناها، کتيبه هاي متعددي است که ازاين خليفه در جاي هاي چندي وجوددارد. ازآن جمله براي تجديد بناي مطاف، کتيبه اي ازاين خليفه درموزه حرم نگهداري مي شود. همچنين براي بناي مسجد البيعه در نزديکي جمره عقبه، کتيبه اي از اين خليفه موجود است که روي ديوار آنجا برقرار مانده است. تصوير ١٢ پس از آن، جز بازسازي هاي اصلاحي، که هر از چندي، به وسيله خلفا و اميران در مسجدالحرام انجام مي يافت، کاري صورت نگرفت. با اين حال روشن است که در تمام دوره مملوکي و عثماني، بناي رواق هاي اطراف مسجد، هر از چندي ترميم و در مواردي از اساس بازسازي مي شد. اخبار بسياري از اين بازسازي ها را در کتابهاي تواريخ مکه و کتابهايي که در تاريخ خلفاي مملوکي و عثماني نگاشته شده است، مي توان دريافت. ننوشتن اين افزوده ها نخست بدان دليل است که ضمن آنها توسعه جدي صورت نمي گرفته و تنها به نوسازي