توسعه مسجدالحرام در خلافت وليد وليد بن عبدالملک اموي (خلافت از ٨٦ ـ ٩٦ هـ .)، در دوره اي حکومت مي کرد که خزانه بيت المال پر از غنايم و اموالي بود که به عنوان خراج و جزيه و عُشْريه از اطراف و اکناف به شام مي رسيد. او خليفه اي اهل رفاه و علاقه مند به ساختن بناهاي با شکوه و پر عظمت بود. از اين رو، علاوه بر ساختن جامع اموي در دمشق و توسعه مسجد النبي در مدينه و بناي بسياري از اماکن مدينه، بر مساحت مسجدالحرام به مقدار ١٧٢٥ متر افزود و مسجد را بازسازي کرد. او رواق هايي در اطراف مسجد ساخت و آنها را با ستون هايي عظيم سرپا نگاه داشت. اين ستون ها به صورت زيبايي تزيين شد و در قسمت هايي از آنها طلا به کار رفت. وليد ناودان خانه خدا را نيز از طلا ساخت که تا به امروز به همين نام شهرت دارد. ساختمان مسجد در عهد عباسيان منصور، دومين خليفه عباسي ( خلافت از ١٣٦ ـ ١٥٨ هـ .)، در سفري که براي حج گزاري به مکه آمد، احساس کرد که مسجد گنجايش مسلماناني را که براي حج آمده اند، ندارد، مصمم شد تا با خريدن خانه هاي اطراف و ضميمه کردن آنها به مسجد، به توسعه آن اقدام کند. مردمي که صاحب خانه هاي اطراف بودند، با چنين تصميمي مخالفت کردند، اما پس از آن به فروش خانه هاي خود رضايت دادند. در اين افزايشِ مساحت، وسعت مسجد دو برابر شد و نزديک به پنج هزار متر مربع بر مساحت مسجد افزوده گرديد. اين افزايش در جهت شمال و غرب مسجد صورت گرفت. اين بار نيز رواقهايي براي مسجد در اطراف آن ساخته شد. علاوه بر آن، مناره اي نيز در رکن غربي مسجد احداث گرديد. گسترش تزيينات روي ديوارها و ستون ها نيز بيشتر شد. بناي مسجد که در سال ١٣٧ آغاز شده بود، در سال ١٤٠ هجري خاتمه يافت. مهديِ عباسي فرزند منصور، (خلافت از ١٥٨ ـ ١٦٩ هـ . ق.) در سال ١٦١ تصميم