مکه را پر کرده بود، حيات اسلام را در بستر تاريخ تداوم مي بخشيد. آن زمان قبله مسلمانان بيت المقدس بود، اما مسجدالحرام و کعبه مقامي بس والا و ارجمند داشت. رسول خدا(صلي الله عليه وآله) در سال سيزدهم بعثت، به دعوت مردم يثرب به آن شهر رفت و مکه را براي مدتي کوتاه در اختيار مشرکان قرار داد. هفت سال بعد توانست براي مدت سه روز به قصد انجام عمره به مکه آيد و سرانجام، در سال هشتم هجرت، اين شهر را که مرکز توحيد ابراهيمي بود از لوث وجود مشرکان نجس و بتها پاک سازد. در سال دوم هجرت، قبله مسلمانان از بيت المقدس به سوي کعبه تغيير کرد و اين نشان داد که مکه و کعبه پايگاه اصلي اسلام بوده و خواهد بود. اين اقدام، علاوه بر پيروزي فرهنگي بر يهود، پيروزي بر قريش نيز بود که کعبه را در انحصار خود و عقايد شرک آلودشان قرار داده بودند. در واقع با اين حرکت، دين ابراهيم که اساس آيين هاي توحيدي بود، به معناي واقعي احيا گرديد. رسول خدا(صلي الله عليه وآله) با پيروزي بر قريش، مکه را با همه عظمتي که داشت، مرکز دولت خويش قرار نداد. دليلش آن بود که به انصار، اين ياران ديرين خود، قول داده بود تا در کنار آنها بماند و ماند. رسول خدا(صلي الله عليه وآله) در خانه اش در کنار مسجد النبي(صلي الله عليه وآله) رحلت کرد و در همان نقطه که درگذشت، مدفون شد; جايي که قلب بيش از يک ميليارد مسلمان براي زيارت آن مي تپد. پيش از آن که در باره مسجد الحرام و تاريخچه آن سخن بگوييم، روا است شرحي کوتاه از تاريخ شهر مکه در دوره اسلامي بيان کنيم: تاريخ مکه پس از اسلام پس از استقرار دولت اسلامي در مدينة النبي، مکه از جهت ديني، موقعيت ممتازي يافت و آن اين بود که به سال دوم هجرت، کعبه قبله مسلمانان شد و هر مسلماني مکلّف بود در هر نقطه اي از جهان که زندگي مي کند، براي نماز به سوي مسجد الحرام