آثار اسلامي مکّه و مدينه - جعفريان، رسول - الصفحة ٣٨٢

الشهدا شديم. دهليزي داشت از آنجا داخل صحن شديم. بقعه مبارکه در سمت يسار (چپ) درِ صحن واقع است و شبيه به دو تالار تو در تو است که يک شاه نشين در وسط داشته باشد. ضريح مبارک در بقعه اول است و از دو طرف شاه نشين راهي به طرف بقعه دوّم است.[١] زماني که اين بقعه نيز مانند بقعه هاي ديگر در سال ١٣٤٤ قمري تخريب شد، مزار حمزه براي سالها رها شده بود. بعدها، با تلاش شهردار مدينه، ديواري در اطراف مقبره حمزه ساخته شد و پنجره هاي مشبکي در ديوارهاي جنوبي آن نصب گرديد. مرحوم استاد محمد باقر نجفي نوشته است که در سال ١٣٩٥ قمري از سيد مصطفي عطّار که سال هاي ميانه ١٣٦١ تا ١٣٦٨ قمري شهردار مدينه بوده، در باره ضريح هاي فولادي که بر ديوار مقبره حمزه است سؤال کرده و پرسيده است که اين مشبک ها چه بوده و چطور در اينجا نصب شده است. وي گفته است: پس از تخريب بناي عظيم مشهد حمزه و صحابه مدفون در احد، زمين اطراف مقابر حصاري نداشت و مکرر ديده شد که سگ هاي ولگرد آن وادي، از روي قبور رفت و آمد مي کردند. عده اي از عالمان مدينه، موضوع را با امير وقت مدينه در ميان گذاردند و امير، امر به احداث ديوار و حصار بندي آن نمود. من پيشنهاد دادم که از ضريح آهني که قبل از اين به حول مقابر اهل بيت در بقيع بود و توسط علاقمندان اهل بيت(عليهم السلام) به محلي امن انتقال و از آن مراقبت مي کردند، براي حصار مشهد صحابه پيامبر در احد جاسازي شود و اين کار صورت گرفت. وي در پاسخ اين پرسش که اين ضريح را چه کساني به حول مقابر اهل بيت گذارده اند، گفت: اين ضريح طي تشريفاتي از طرف ايرانيان و حمايت شاه قاجار با همکاري و موافقت سلطان عثماني به مدينه حمل گرديد و در محل معروف به قبّه اهل بيت نصب گرديد.[٢] گفتني است، به نوشته مخبرالسلطنه که در سال ١٣٢١ قمري به حج مشرف شد،