آثار اسلامي مکّه و مدينه - جعفريان، رسول - الصفحة ٣٧
حاضر نيز عين زبيده همچنان فعال است و اداره اي ويژه براي تعمير و انتقال آب آن وجود دارد.
به هر روي، اهميت آب در اين سرزمين به قدري است که اسامي بسياري از مناطق، به نام چشمه هاي آن است و هر نقطه و منطقه اي، به طور عادي، با پيشوند عين ، بئر و آبار همراه است.
کوه هاي مهم مکه
مکه در ميان درّه واقع شده و اطراف آن را کوه هايي چند در برگرفته است، به طوري که تنها چند راه خروجي به سمت يمن، درياي سرخ و شام در آن وجود دارد. مهم ترين کوه هاي مکه عبارتند از:
١ ـ ابوقبيس، با ارتفاع ٤٢٠ متر که در شرق مسجد الحرام واقع است. در حال حاضر قصر ملک بر بالاي آن بنا شده و بخشي از آن در فضاي باز جلوي مسعي افتاده و در واقع، بخشي از کوه از جاي برداشته شده است. اين کوه را به دليل همسايگي با کعبه، از کوه هاي مقدس دانسته اند. همچنين گفته اند که در جريان طوفان نوح، امانت دار حجرالأسود بوده است. کوه صفا که سرآغاز و مبدأ سعي است، در دامنه اين کوه واقع شده است.
٢ ـ قُعَيْقعان يا جبل هندي، با ارتفاع ٤٣٠ متر در غرب مکه است. فاصله اين دو کوه، حد قديم مکه است. از دوران هاي دور، در اطراف و بر فراز اين کوه، بناهاي مسکوني مي ساخته اند.
٣ ـ جبل النور يا حِرا با ارتفاع ٦٣٤ متر در شمال شرق مکه است و اوّلين آيات قرآني در آنجا بر رسول خدا(صلي الله عليه وآله) نازل شد.
٤ ـ ثور، با ارتفاع ٧٥٩ متر در جنوب بر سر پاست; جايي که پيامبر(صلي الله عليه وآله) به هنگام هجرت در آنجا مخفي شد.
٥ ـ خَنْدمه، در پشت کوه ابوقبيس است.