آثار اسلامي مکّه و مدينه - جعفريان، رسول - الصفحة ٣٦٢
در اين وقت، دشمن هم در جنوب و جنوب غربي آنها در وادي مستقر بود. اين وادي ادامه واديِ خارج شده از شعب احد بود. درگيري در همين ناحيه ميان آنها رخ داد; جايي که منطقه اي باز و وسيع و گسترده بود و ميداني براي تاخت و تاز.
چرا رسول خدا(صلي الله عليه وآله) پنجاه سرباز بر کوه رمات قرار داد؟
يک اشتباه عمومي در ميان شماري از راهنمايان زائران و احياناً برخي از نويسندگان شايع است و آن اين است که: محلّ عبور سپاه خالد در هجوم غافلگيرانه به مسلمانان را از پشت سر و از شعب موجود در ميانه احد; يعني وادي بيرون آمده از دل کوه احد در برابر مقبرة الشهدا مي دانند. براي نمونه، ميرزا محمد مهندس، در جزوه مختصري که با عنوان الوجيرة في تعريف المدينه نوشته، پس از اشاره به شعب چنين آورده است:
اين همان درّه اي است که در روز جنگ اُحُد حضرت رسول الله(صلي الله عليه وآله) به کمان داران سپرد تا آن را محافظت نمايند، ليکن آنها به طمع غنيمت از اين محل رفتند و مخالفان به اين درّه رفته و شکست بر لشکر اسلام وارد کردند. [١]
همين نظريه را مرحوم محمدباقر نجفي در جلد دوم کتاب مدينه شناسي ارائه کرده و نقشه اي نيز بر همان مبنا کشيده است.[٢] با توجه به آنچه در منابع تاريخي آمده، بدون ترديد، اين نظريه خطا و اشتباه است.[٣]
محلّي که مسلمانان انتخاب کرده بودند، از قسمت پشت سر (شمال) امنيت داشت و
[١] به سوي ام القري، ص ٣١٩
[٢] مدينه شناسي، ج ٢، ص ٢٦٩
[٣] اين خطا در کتاب اطلس تاريخ اسلام از صادق آئينهوند نيز وجود دارد، چنان که در صفحه ٤١ به شکاف کوه احد براي عبور حمله کنندگان اشاره کرده و در نقشه شماره ٦ نيز که اختصاص به غزوه احد دارد، به همان صورت نشان داده است.