آثار اسلامي مکّه و مدينه - جعفريان، رسول - الصفحة ٣٦٠

اين منطقه نزديک به مدينه و بنو حارثه در قسمت شمالي تر زندگي مي کردند. وقتي رسول خدا(صلي الله عليه وآله) در مسير شمال به سمت احد حرکت کرد، دشمن سپاه خود را آماده کرد.[١] اکنون مي توان گفت که مسلمانان در شمال شرق و مشرکان در شمال غرب، با فاصله نزديکي ـ شايد ٥٠٠ تا هفتصد متر ـ بوده اند. رسول خدا(صلي الله عليه وآله) راه را به سمت احد ادامه داد و بالاتر رفت. واقدي مي گويد: ... حَتّي اِنْتَهي اِلي اَرْضِ ابْنِ عامِر الْيَوم . از آنجا تا احد رفتند: فَلَمّا انْتَهي رَسُولُ اللهِ اِلي اُحُد ـ اِلي مَوْضِعِ قَنْطَرَةِ الْيَومِ ـ جاءَ وَ قَدْ حانَتْ وَقْتُ الصَّلاة ; سرانجام رسول خدا(صلي الله عليه وآله) به جايي رسيد که امروزه پل قرار دارد و زمان نماز فرا رسيده بود. اين نماز، نماز صبح بوده است. قنطره نيز يا روي قناتي بوده که آب آن از شرق به غرب، در دامنه جنوبيِ کوه احد جاري بوده و يا از شمال به جنوب ـ يعني از درون شعب کوه احد ـ برابر مقبره حمزه، بر وادي بوده است که اکنون نيز اين دو قنات به هم متصل هستند و روي نقطه اتصال، پلي قرار دارد. شايد در آن زمان، کمي بالاتر از نقطه فعلي، به سمت شرق بوده است. محل استقرار سپاه اسلام و سپاه قريش سپاه اسلام، صبح روز شنبه هفتم شوّال سال سوم هجرت، وارد منطقه احد شد. حرکت آنان از کنار حرّه شرقي، از جنوب به شمال بوده است. عبارت ابن اسحاق در بيان محل استقرار سپاه اسلام چنين است: وَمَضي رَسُولُ اللهِ(صلي الله عليه وآله) حَتّي نَزَلَ الشِّعْبُ مِنْ اُحُد في عَدْوَة الْوادي اِلَي الْجَبَلِ فَجَعَلَ ظَهْرَهُ وَ عَسْکَرَهُ اِلي أُحُد .[٢] رسول خدا(صلي الله عليه وآله) رفت تا به شعب رسيد ـ دهانه موجود در ابتداي احد، که تا عمق نزديک به يک کيلومتري ادامه دارد ـ در آنجا، در ابتداي وادي ايستاد و اُحد را پشت سرگذاشت و قرارگاهش را همانجا مستقرّ کرد. شِعب اُحُد محلّي شناخته شده است که در حال حاضر، در قسمت غرب کوه احد،